Akut Sistit: Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Akut Sistit: Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Akut sistit, mesanenin aniden iltihaplanmasıdır. Çoğu zaman bu iltihaplanmaya bakteriyel enfeksiyon neden olur. Bu enfeksiyona ise yaygın olarak idrar yolu enfeksiyonu denir. Tahriş edici hijyen ürünleri, bazı hastalıklar ya da bazı ilaçlara karşı oluşan tepkiler akut sistite neden olabilir. Bakteriyel enfeksiyondan dolayı oluşan akut sistitin tedavisinde antibiyotikler kullanılır. Enfeksiyona neden olmayan sistitin tedavisi ise bu durumun nedenine bağlıdır.

Akut Sistit Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Endişelenmeli miyim?

Çoğu akut sistit vakası, antibiyotikle kolayca tedavi edilebilir. Endişelenmenize gerek yok fakat tıbbi yardım almayı ihmal etmemelisiniz.

Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Böbrek enfeksiyonuna işaret eden belirtileriniz varsa bir an önce tıbbi yardım almalısınız.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Akut sistit için İç Hastalıkları (Dahiliye), Üroloji (Bevliye), Nefroloji (Böbrek Hastalıkları) bölümlerine gidilir.

Akut Sistitin Belirtileri

Akut sistitin belirtileri aniden ortaya çıkar ve oldukça rahatsızlık vericidir.

En yaygın belirtilerin arasında şunlar bulunur:
Mesanenizi boşalttıktan sonra bile sık ve güçlü bir şekilde idrara çıkma isteği
Disüri de denilen idrara çıkarken yanma hissi
Keskin bir kokusu olan idrar
İdrarın puslu olması
Alt karında ya da sırtta baskı, mesanenin dolu olması ya da kramp hissi
Hafif ateş
Titreme
İdrarda kan olması

Akut Sistitin Nedenleri

Boşaltım sistemi şu organlardan oluşur:
Böbrekler
Üreter
Mesane
İdrar yolu

Böbrekler, kanınızdaki atıkları filtreleyerek idrarı üretir. Daha sonra idrar, üreter denen tüplerde hareket ederek mesaneye gelir. Mesane, idrara çıkmaya hazır olduğunuz ana kadar idrarı depolar. Daha sonrasında idrar, idrar yolu araçlığıyla vücudun dışına atılır.

Akut sistitin en yaygın nedeni, mesanede enfeksiyona neden olan Escherichia coli bakterisidir. Bu bakteri, idrar yolundan girip mesaneye kadar ilerler. Bakteri mesaneye geldiğinde mesane duvarına yapışıp çoğalır. Bu durum, mesane duvarının iltihaplanmasına yol açar. Enfeksiyon, böbreklere de yayılabilir.

Akut sistitin en yayın görülen nedeni enfeksiyon olsa da mesanede ve boşaltım sisteminde iltihaplanmaya neden olacak pek çok faktör vardır.

Bu faktörler arasında şunlar bulunur:
Özellikle siklofosfamid ve ifosfamid gibi kemoterapi ilaçları
Pelvik bölgede radyasyon tedavisi
Uzun süreli kateter kullanımı
Kadın hijyen spreyleri, spermisitler ya da losyonlar gibi bazı ürünlere karşı hassasiyet
Diyabet, böbrek taşı ya da prostatın genişlemesi gibi diğer hastalıklarla ilgili komplikasyonlar

Akut Sistit için Risk Faktörleri

Kadınların idrar yolları erkeklere göre daha kısa ve zararlı bakterilerin bolca bulunduğu anal bölgeye daha yakın olduğundan enfeksiyona daha yatkındırlar. Bu durum, bakterilerin mesaneye gitmesini kolaylaştırır. Kadınların yarısından fazlası hayatları boyunca en az bir kez idrar yolu enfeksiyonu yaşarlar.

Aşağıdaki faktörler de akut sistit riskini artırabilir:
Cinsel aktivite
Diyafram ya da spermisit gibi doğum kontrol yöntemlerinin kullanılması
Cinsel organın tuvalete girildikten sonra arkadan öne doğru silinmesi
Menopozdan dolayı östrojen seviyesinin düşmesinin boşaltım sisteminde değişikliklere neden olarak enfeksiyona yakalanmayı kolaylaştırması
Boşaltım sisteminde anormalliklerle doğmak
Böbrek taşının olması
Prostatın büyümesi
Sık sık ya da uzun süre antibiyotik kullanmak
HIV gibi bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklara sahip olmak
Diyabet hastası olmak
Hamile olmak
Sonda kullanmak
Yakın zamanda idrar yolundan muayene olmak
Boşaltım sistemiyle ilgili bir ameliyat geçirmek

Akut Sistitin Teşhis Edilmesi

Doktorunuz belirtilerinizi ve sağlık geçmişinizi soracaktır. Doktorunuza belirtilerinizin ne zaman başladığını ve belirtileri nelerin daha da kötüleştirdiğini anlattın. Ayrıca, doktorunuzu kullandığınız ilaçlarla ve hamilelik durumunuzla ilgili bilgilendirin.

Doktorunuz şu testlerin yapılmasını önerebilir:

Akut Sistitin Tedavisi

Akut sistite bakteriyel enfeksiyon neden oluyorsa tedavi, 3 ila 10 gün boyunca antibiyotik kullanılmasını gerektirir. Belirtileriniz bir veya iki gün içinde azalabilir ancak antibiyotikleri doktorunuzun belirttiği süre boyunca kullanmaya devam etmelisiniz. Enfeksiyonun tekrar oluşmaması için tamamen gittiğinden emin olmanız önemlidir. Doktorunuz, antibiyotikler etki ederken yaşayacağınız rahatsızlığı azaltmak için fenazopiridin gibi bir ağrı kesici verebilir.

Enfeksiyona neden olmayan akut sistitin tedavisi hastalığın nedenine bağlıdır. Örneğin, alerjiniz varsa ya da bazı kimyasal ürünlere karşı hassasiyetiniz varsa bu ürünlerden uzak durmanız en iyi tedavi olacaktır. Kemoterapi ya da radyasyonun neden olduğu sistiti tedavi etmek için ağrı kesici ilaçlar mevcuttur.

Belirtilerin Kontrol Altına Alınması

Akut sistitin belirtilerini yaşıyorsanız antibiyotiklerin işe yaramasını beklerken yaşadığınız rahatsızlığı azaltabilirsiniz.

Evde rahatsızlığınızı hafifletmek için yapabilecekleriniz:
Bol su için.
Ilık banyo yapın.
Karın bölgesine sıcak su torbası ya da sıcak havlu koyun.
Kafeinden, narenciye suyundan, baharatlı yiyeceklerden ve alkolden uzak durun.

Pek çok kişi idrar yolu enfeksiyonunu önlemek ya da belirtileri azaltmak için kızılcık suyu içer veya kızılcık özü takviyesi kullanır. Bazı kanıtlar, kızılcık suyunun ve kızılcık ürünlerinin mesanedeki enfeksiyonlara karşı savaştığını ve rahatsızlığı azalttığını gösterse de bu kanıtlar kesin değildir.

Radyasyon tedavisinden dolayı sistiti olan prostat kanseri hastaları üzerinde yapılan bir çalışma, kızılcık ürünlerinin idrara çıkarken ağrı ve yanma hissini bu ürünleri kullanmayan hastalara göre azalttığını göstermektedir. Size yardımcı olacağını düşünüyorsanız kızılcık suyu içebilirsiniz. Ancak, meyve sularında bolca şeker bulunduğundan ne kadar içeceğiniz konusunda dikkatli olmanız iyi olacaktır.

Akut Sistitin Komplikasyonları

Böbrek enfeksiyonu belirtileri arasında şunlar bulunur:
Sırtta ya da yan kısımlarda böğür ağrısı olarak da nitelendirilen şiddetli ağrı
Ateş
Titreme
Bulantı
Kusma

Akut Sistitin İlerleyişi

Çoğu akut sistit vakasında, tedavi edildiğinde hastalık herhangi bir komplikasyona neden olmadan iyileşir.

Böbrek enfeksiyonları nadiren görülür ama hemen tedavi olmazsanız tehlikeli olabilir. Bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ya da böbrek hastalığı olan kişilerde bu tür komplikasyonların oluşma riski yüksektir.

Akut Sistit Nasıl Önlenebilir?

Akut sistiti her zaman önleyemeyebilirsiniz. Bakterilerin idrar yoluna girme riskini azaltmak ve idrar yolu enfeksiyonunu önlemek için şu ipuçlarını takip edin:

  • Daha sık tuvalete çıkmanıza yardımcı olması için bol su için ve enfeksiyon başlamadan önce vücudunuzdan bakterileri atın.
  • Cinsel ilişkiden sonra mümkün olduğu kadar kısa süre içinde tuvalete çıkın.
  • Bağırsaklarınızı boşalttıktan sonra bakterilerin anal bölgeden idrar yoluna ilerlemesini engellemek için önden arkaya doğru silin.
  • Genital bölgenin yakınlarında idrar yolunu tahriş edebilecek deodorant spreyler ya da pudra gibi kadın hijyen ürünlerini kullanmaktan kaçının ve vajinal duş yapmayın.
  • Kişisel hijyeninize dikkat edin ve her gün genital bölgenizi yıkayın.
  • Banyo yapmak yerine duş alın.
  • Bakterilerin üremesine neden olacak diyafram ya da spermisit gibi doğum kontrol yöntemlerini kullanmayın.
  • İdrara çıkma isteğiniz varsa çok uzun süre ertelemeyin.

Kızılcık suyunu ve kızılcık takviyesini beslenme düzeninize ekleyebilirsiniz ancak kızılcığın akut sistiti engelleme konusunda ne kadar etkili olduğuna dair kanıtlar kesin değildir.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...