Anksiyete (Kaygı) Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi

anksiyete

Anksiyete Nedir?

Anksiyete (kaygı) algılanan tehlikelere karşı doğal bir insan reaksiyonudur. Anksiyete çok değişkenli koşullara uyumumuzu sağlayan faydalı doğal bir tepkidir.

Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Anksiyete bozukluğu günlük faaliyetler sonucu oluşan, sabit kaygı ve korkuların kişiyi etkilediği zihinsel hastalıklardır. Genel anksiyete normal ve sağlıklı bir duygusal tepki olmasına rağmen, anksiyete bozuklukları kaygılı bireyde aşırı, baskın ve adeta yaşamı felç eden bir boyuta ulaştığında görülür.

En yaygın görülen anksiyete bozuklukları şunlardır:

  • Panik Atak
  • Yaygın Anksiyete Bozukluğu
  • Sosyal Anksiyete Bozukluğu (Sosyal Fobi)
  • Obsesif Kompulsif Bozukluk
  • Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Anksiyete Bozuklukları Belirtileri

Anksiyete bozuklukları çeşitlerine göre farklı belirtiler gösterebilmektedir. Anksiyete bozukluklarının en yaygın ve ortak belirtileri şunlardır:

  • Panik hissi ve açık bir neden olmaksızın görülen huzursuzluk ve tedirginlikler
  • Obsesif (takıntılı) düşünceler
  • Ritüel haline gelen davranışlar
  • Uyku bozuklukları
  • Kaslarda gerilim
  • Soğukkanlı olamama

Anksiyete Bozuklukları Nedenleri

Anksiyete bozukluklarının doğrudan sebepleri hala bilinmemektedir. Fakat aşağıdaki faktörlerin insanları anksiyete bozukluğu riskine artırdığı bilinmektedir.

  • Kimyasal ve hormonal dengesizlikler
  • Uzun süreli stres
  • Ailede geçmişte görülen kaygılar
  • Travma
  • Alkol ve ilaç bağımlılığı

Anksiyete bozuklukları ara ara herhangi bir yerde ortaya çıkacakmış gibi bir his verir. Bu belirsizlik kaygılı insanda daha fazla strese neden olabilir. Anksiyete bozukluklarının tetikleyici faktörlerini anlamadan bunlarla mücadele etmek çok zordur. Bunun için de profesyonel yardım (uzman ya da doktor yardımı) almak kaçınılmazdır.

Anksiyete Bozukluklarının Tedavisi

Anksiyete bozuklukları tedavi edilebilir ve bu bozuklukların büyük kısmı profesyonel yardım alınarak tedavi edilir. Tedavinin başarısı değişkenlik gösterebilir. Bazıları birkaç hafta ya da ay içinde cevap verirken bazılarında ise bu süre 1 yılı aşabilir. Tedavi, bireyde birden fazla anksiyete bozukluğu varsa, depresyon problemi ve ilaç bağımlılığı varsa komplike hale gelebilir.

Anksiyete bozukluklarının tedavisinde birçok standart yöntemin etkili olduğu kanıtlanmıştır. Bu tedavi yöntemleri şunlardır:

  • Terapi
  • İlaç Tedavisi
  • Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi

1. Terapi

Bilişsel Davranışçı Terapi
İyi yapılandırılmış, hayli etkili ve sürekli olan tedavi çeşididir. Bilişsel davranışçı terapide düşünceleri ayırt etmeye, anlamaya, değiştirmeye ve davranışları tekrar şekillendirmeye odaklanılır. Terapinin sonuç verme süreci bireye göre 12-16 hafta arasında değişir.

Bu terapi çeşidinde hasta iyileşme sürecinde aktif olarak yer alır ve duygularını kontrol etmeye ve kendisine hayat boyu faydalı olabilecek yetenekleri öğrenir.

Maruz Bırakma Terapisi
Bu tedavi de bilişsel davranışçı terapinin değişik bir formudur. Maruz bırakma terapisinde hastaya korkuları ve kaygıları azaltma seansları verilir. Terapide hasta kademeli olarak korkulu bir durum ya da objeye maruz bırakılır ve zamanla hasta bunlara daha az duyarlılık göstermesini öğrenir. Bu terapinin özellikle obsesif kompulsif bozukluk ve fobiler için etkili olduğu bulunmuştur.

Kabullenme ve Bağlanma Terapisi
Kabullenme ve bağlanma terapisinde kabullenme ve farkındalığın (anı yaşama ve olayları yargılamadan tecrübe etme) yanında istenmeyen düşünceler ve hislerle mücadele etme yolları olan bağlanma ve davranış değiştirme stratejileri kullanılır.

Diyalektik Davranışçı Terapi
Doğu Meditasyonun’dan teknikler kullanarak bireysel ve grup terapisiyle farkındalığın yanında kişiler arası etkinlik, stresi tolere edebilme ve duyguları dengeleyebilme yeteneklerini öğretmeye çalışır.

Kişilerarası Terapi
Kişilerarası terapi yetişkinler, ergenler ve diğer yetişkinlerde görülen depresyon türleri üzerine destekleyici bir psikoterapi türüdür. 12-16 hafta arası süren seanslardan oluşur.

Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme Tedavisi
Bazı koşullarda göz hareketlerinin rahatsız edici düşünceleri azaltmada etkili olduğu gözlenmiştir. EMDR terapisinde beynin bilgiyi işleme süreci üzerinde durulur. Temel olarak, insanın rahatsız edici olarak gördüğü bir materyali nasıl daha az rahatsızlık verici olarak algılayabilmesi üzerinde çalışılır. Bilimsel bulgular bu terapinin travma sonrası stres bozukluğunda etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu tedavi yöntemi panik atak tedavisinde de kullanılır.

2. İlaç Tedavisi

Anksiyete bozukluklarında ilaç tedavisi oldukça etkili ve güvenlidir ve bazen terapilerle birleştirilerek de kullanılmaktadır. İlaç tedavisinin semptomların şiddetine, diğer medikal koşullara ve bireysel durumlara göre uzun ya da kısa dönem seçenekleri vardır.

Anksiyete bozukluklarında 4 çeşit ilaç türü kullanılmaktadır:

Seçici Serotonin Gerialım Engelleyicileri (SSRI)
SSRI’lar serotoninin beyindeki bazı sinir hücreleri tarafından geri emilimini ve geri alımını bloke ederek semptomları ortadan kaldırır. Bu sayede artan serotonin de ruh halinin düzelmesine yardımcı olur. Fakat bu ilaçların uykusuzluk, cinsel işlev bozukluğu, ve kilo alma gibi bazı yan etkileri de mevcuttur. SSRI’lar tüm anksiyete bozuklukları için etkili kullanılabilen etkili ilaçlardır.

Serotonin-Nöroepinefrin Gerialım İnhibitörleri (SNRI)
SNRI’lar serotonin ve nöroepinefrinin beyin hücrelerinden geri emilimini inhibe ederek bu nörotransmiterlerin miktarlarını artırırlar. Mide bozukluğu, uykusuzluk, baş ağrısı, cinsel işlev bozuklukları ve az miktarda kan basıncında yükselmeler gibi yan etkileri de vardır.

Benzodiyazepinler
Bu ilaçlar kısa vadeli anksiyete bozukluklarının tedavisinde kullanılır. Benzodiyazepinler rahatlama sağlamada, kas gerilmelerini azaltmada ve anksiyetenin diğer fiziksel belirtilerini düzeltmede çok etkilidirler. Uzun vadeli kullanımları ise toleransa yönelik problemlere ve bağımlılığa neden olabilir.

Üç Halkalı Antidepresanlar
Benzodiyazepinlerin uzun vadeli kullanımlarıyla ortaya çıkan problemler doktorları üç halkalı antidepresanları yazmaya yönlendirmektedir. Çok etkili ilaçlar olmalarına rağmen, ortostatik hipotansiyon (ayaktayken kan basıncının düşmesi), kabızlık, vücudun su tutması, ağız kuruması ve bulanık görme gibi yan etkileri de vardır.

3. Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi

Tamamlayıcı ve alternatif tedavilerin çoğu hastalık için oldukça etkili sonuçlar verdiğine dair bilimsel bulgular her geçen gün artmaktadır. Aşağıdaki tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemleri anksiyete bozukluklarının tedavisinde sıkça kullanılmaktadır.

Gerilme ve Gevşeme Teknikleri
Çalışmalar gevşeme egzersizlerinin fobiler ve panik atak tedavilerinde yardımcı olduklarını göstermektedir. Gevşeme teknikleri depresyon tedavilerinde de kullanılmaktadır fakat bilişsel davranışçı terapiler kadar etkili değildirler.

Yoga
Yoga fiziksel duruşla nefes alma egzersizlerini, meditasyonu ve kimlik felsefesini kombine eden bir alternatif tedavi yöntemidir.

Akupunktur
Akupunktur vücudun belirli kısımlarına yerleştirilen iğnelerle vücutta enerji akışını manipüle etmek için kullanılan Çin kökenli bir tekniktir. Elde edilen bulgular akupunkturun anksiyete bozukluklarında kullanımının çok iyi sonuçlar verdiğini göstermektedir.

Kava
Güney pasifikte bulunan bir bitki olan kava anksiyete tedavisinde ve akıl sağlığını geliştirmede oldukça etkilidir. Tablet halinde de satılan kava depresyon ilacı olarak da kullanılmaktadır. Özellikle yaygın anksiyete bozukluğu tedavisinde etkilidir.

Yorumlar

  1. Şemsettin ÖZKAN der ki

    anksiyete bozukluklarının tedavisinde en kısa yol rutinin dışına çıkmaktır. Bir de kalpler ancak Allah’ı anmakla tatmin olduğu için yüce Tanrı’yı her zaman hesaba katmak gerek.

  2. semsettin ozkan der ki

    Yukarıdaki yorumuma açıklık getirmek isterim..İnsan sadece et ve kemikten ibaret değil aynı zamanda ruhsal yönünün de doyurulması gerekiyor.Hem bedensel hem de ruhsal yönden tatmin olmak durumunda..İki yönünden birinde ihtiyaçları karşılanmadığı takdirde bu sorunlar kaçınılmaz olacaktır..

  3. SALİHA der ki

    merhaba erkek arkadasımla aramızda sık sık problemler oluyor daha önce ona yaalan söylemiştim ama sonra dürüstce yalan söylediğimi anlalttım üzerinden 6 ay filan geçti bi daha da atmadım..sürekli ona yalan attığımı kandırdığımı sanıyor. mesela bi yere gidiyorum sen oraya gitmedin başka birinin yanına gittin diyor bana doğru söyle falan diyo. ve bu koskoca bir günü alabiliyor. bu tepki normal mi ben anksiyete bozukluğundan süpheleniyorum. bu konuda acilen yardıma ihtiyacım var

    • Fuad der ki

      Bu anksiyete bozukluğu değildir anksiyete bozukluğu fiziksel bir yönle kendini gösterir örneğin göğüs ağrısı nefes alamama sıkışma hissi mide krampları vs. vs.

    • ŞUARA der ki

      sizin arkadaşınızın durumu daha çok şüphe yani ileri derecede oluyorsa paranoya bir süre sonra kimseye karşı güveni kalmamaya başlıyor insanın..
      bununda nedeni geçmişte insanların güvenini kırması…

  4. Murat der ki

    Anksiyete sadece ilaçlara bağli kalınarak tedavi edilecek bir hastalık değil ilaçlar da ciddi manada yan etki var bulanık görme cinsel isteksizlik bas dönmesi uyuşukluk sürekli uyku uyuma halı gibi…eğer ilaç kullanıyorsanız onlara birlikte kullanılan bitki çayları var mutlaka onları da deneyin ben şahsen çok faydasıni gördüm…Allah herkese şifa versin

  5. ŞUARA der ki

    BAZEN GEÇMİŞTE YAŞADIĞIN HATIRALAR, YILLARIN PASI BIRAKMAZ PEŞİNİ….
    ÖZELLİKLEDE KÜÇÜK YAŞTA AİLENDE GÖRDÜĞÜN HUZURSUZ ORTAM ŞİDDET VE VAHŞET….
    DEMEM O Kİ HEPSİ BİRLEŞİR YILLAR SONRA ANKSİYETE VE OBSESİF KOMPÜLSİF BOZUKLUK OLARAK ÇIKAR İNSANIN KARŞISINA…

  6. Amaç Eren Dem.irci der ki

    Anksiyete bozukluğu yaşıyorum yer yer gergin oluyorum…Biri birşey anlatırken dinleyemiyorum onu dinledikçe geriliyorum….Yağlı vs yemek yediğimde geliyor atak ve kaygı hali..Sebepler çoğaltılabilir stres altında olduğumde birşeyden şüphelendiğimde olabiliyor korktuğumda olabiliyor…Kapalı alan zaten hepten ölüm.Ama bazende çok stres altında bile olsam birşey olmuyor yani nasıl ne zaman olacağını tam kestiremesekte.Panik gelmeden önceki hal zaten herşeyi anlatıyor ben köşeye çekiliyorum sevdiğim yere yani eve geliyorum anca öyle düzeliyorum durum kötüye gidiyor 🙁

    • vişne der ki

      bende bundan 1 sene önce yoğun anksiyete yaşadım. çok zor donemler atlattım prozac diye bir hap kullandım bi etkisini görmedim fazla ,hersey haplada düzelmiyor morelimizi yuksek tutmamız gerekiyor en önemlisi. geçen 2 ay önce tekrarladı olanlar uykusuzluk mide bulantısı kusma hiç bişey yapmama isteği duygusallık sürekli moral bozuklugu şukur kullandıgım ilaçlarla atlattım diyorum. Ta ki bundan 1 2 hafta önce kendimi iyi hissettim ve bi anda kulandıgım paxera 30mg hapı kestim bu bende ciddi baş dönmesi ayagımın altından yerin kayması sersemlik yaptı şuan durum nolucak bilmiyorum 🙁

  7. Sorun Yok der ki

    Evet arkadaşlar bende de anksiyete bozukluğu vardı hemde şiddetli seviyede. 1 sene boyunca evden hic cikmasam desem yeridir cikarsamda en uzak yer bakkal onda bile ciddi krize giriyordum nefes alip yutkanmiyordum ve deli gibi bir bas dönmesi yasiyordum. 6 ay hiç duş almadım. Hep renkli görüyor wcye bile gitmeye cok korkuyordum 2 sene boyunca araba tren birşey binemedigimden ailemin yanina bile gidemedim . Bu süreçte doktora bile cesaretimi ve korkumu bastiramadigimdan yola çıkmadım icin gidemedim. Sonra hafif dizginlemeye başladığımda bile hiç gitmedim ve suan yuzde 90 düzeldim tamamen kendi sabrım ve beynime söz gecirmeye başladım. Arac yol kapali alanlar asansör yüksek katlarda bile yasabiliyorum. Duzenli cinselli hayatimda yerinde. 64 kilodan 84 kiloya geldim 182 boyunda bir erkegim 64 kiloda birini hayal edin ne kadar zayıfım cunki nefes alamicam tikancak diye corbadan baska birseyde yeniyordum simdi ne bulursam yiyorum gece gündüz farketmiyor. Alkol 2 sene hic icemeyen ben istedigim zaman herhangi bir mekanda iciyorum. Yalnız kalmaktan korkmuyorumda. Bence tedavi ilaç alsam ilacsiz hala duzelmeyecek durumda olacaktim çünkü bazi bu durumu yasayanlarla görüştüm kendileri hala 5 sene olmasina ragmen sadece ilac icince normal hersey bırakınca yine ayni diyorlar orta duzeyde olmalarina rağmen. Herşey beyinde biter unutmayın.. tabi beyninizin sag ve sol birden çalıştıracak çalışmalar yapın netden araştırın ve kesin uygulayin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir