Beyin Duyguları Nasıl Kontrol Eder?

Beyin Duyguları Nasıl Kontrol Eder?

Beyin son derece karmaşık yapılı bir organdır. Parmak uçlarınızdan kalp atışınıza kadar her şeyi kontrol edip koordine eder. Beyniniz, duygularınızı kontrol etme konusunda da çok önemli bir rol oynar. Uzmanların değişik duyguların kontrolünde beynin rolüyle ilgili hala yanıtlanmamış birçok sorusu vardır.Bu sorulardan en yaygın olanlarıysa korku, kızgınlık, mutluluk ve aşkla ilgilidir. Beynin duyguları nasıl kontrol ettiğini öğrenmek için yazının devamını okuyun.

Duygular Ve Beyin

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Korku

“Korkarak yaşıyorsan sadece hayatı seyredersin.” (Friedrich Nietzsche)

Mutluluk

"Mutluluk, nelere sahip olduğumuz değil, ne kadar keyif alabildiğimizdir." (Charles Spurgeon)

Aşk

"Görücü usulü bir aşk istiyorum. Gördükçe göresim gelsin, görmeyince ölesim." (İlhan Berk)

Duygular Nasıl Oluşur?

Limbik sistem, beynin derinlerinde birbirine bağlanan bir yapıdır. Bu yapı, davranışsal ve duygusal tepkilerden sorumludur. Bilim insanları henüz limbik sistemi ortaya koyan yapıların tam bir listesini oluşturamasalar da genel olarak kabul gören yapılar bulunmaktadır.

Bu yapılar:

Korkuyu Beynin Hangi Kısmı Kontrol Eder?

Biyolojik açıdan bakıldığında korku çok önemli bir duygudur. Size zarar verebilecek durumlarda uygun bir şekilde tepki verebilmenizi sağlar.

Bu tepkiler genellikle amigdalanın uyarılmasıyla başlayıp hipotalamusla devam eder. Bu yüzden, beynin amigdala kısmı hasar gören kişiler tehlikeli durumlarda uygun tepkiler veremezler.

Amigdala, hipotalamusu uyardığı zaman ”Savaş ya da kaç” denilen bir tepki oluşturur. Hipotalamus, böbrek üstü bezlerine adrenalin ve kortizol gibi hormonları üretmesi için sinyal gönderir. Hormonlar kana karıştıklarında bazı fiziksel değişiklikler yaşayabilirsiniz.

Bu değişiklikler:

  • Kalp atışının hızlanması
  • Nefes alışının hızlanması
  • Kan şekerinde değişiklik
  • Terleme

“Savaş ya da kaç” tepkisinin ortaya çıkmasını sağlaması dışında amigdala, korkunun öğrenilmesi konusunda da önemli bir etkiye sahiptir. Korkuyu öğrenme, belirli durumlarla korku hissi arasında ilişki kurmanız anlamına gelir.

Öfkeyi Beynin Hangi Kısmı Kontrol Eder?

Korku gibi, öfke de çevrenizde strese neden olan faktörlerin sonucunda oluşan bir tepkidir. Tehlikeli görünen bir durumda olup kaçamadığınızda öfkeli ya da saldırganca tepkiler verebilirsiniz. Öfke barındıran tepkilerin de “Savaş ya da kaç” tepkilerinden olduğunu düşünebilirsiniz.

Hedefinize doğru ilerlerken size engel olan bir şeylerle karşılaştığınızda yaşadığınız hayal kırıklıkları da öfke tepkilerini tetikleyebilir.

Öfke, kızgınlıkta da olduğu gibi amigdalanın hipotalamusu uyarmasıyla başlar. Ayrıca, prefrontal korteks de öfke tepkilerinde büyük rol oynar. Bu bölgelerinde hasar olan kişiler, özellikle öfke ve saldırganlık duygularını kontrol edemezler.

Prefrontal korteks, öfke tepkilerini düzenlemeye de yardımcı olur. Bu bölgelerinde hasar olan kişiler öfkelerini ve saldırma hislerini kontrol etmekte oldukça güçlük çekerler.

Mutluluğu Beynin Hangi Kısmı Kontrol Eder?

Mutluluk, tamamen iyi veya hoşnut durumda olmak anlamına gelir. Mutlu hissettiğinizde genellikle olumlu düşünceler ve hisler içinde olursunuz.

Görüntüleme çalışmaları, mutluluğun büyük çoğunluğunun limbik kortekste oluştuğunu gösteriyor. Precuneus denilen bir başka bölge de mutluluk hissinin oluşmasında büyük rol oynuyor. Anıların kaydedilmesi, benlik bilinci ve dikkatinizi toparlama gibi durumlar da precuneus denilen bölgede gerçekleşir.

2015 yılında yapılan bir çalışmada, beyin hacmi ne kadar büyük olursa sağ precuneusun o kadar büyük olduğu ortaya çıkmıştır. Uzmanlar, precuneusun bilgileri işlediğini ve bu bilgileri mutluluk hissine çevirdiğini düşünüyor. Diyelim ki sevdiğiniz ve önemsediğiniz biriyle birlikte bir akşam geçirdiniz. Aradan zaman geçtikten sonra bu anıyı hatırladığınızda mutluluk hissedebilirsiniz.

Aşkı Beynin Hangi Kısmı Kontrol Eder?

Kulağa tuhaf gelebilir ama romantik ilişkilerin başlangıçları, hipotalamusun salgıladığı stresle ilişkilidir. Birine âşık olmaya başladığınız zaman kendinizi gergin hissettiğinizi ve tuhaf bir heyecan duyduğunuzu düşünecek olursanız bu durum çok daha mantıklı gelecektir.

Hisler büyüdükçe hipotalamus dopamin, oksitosin ve vazopresin gibi başka hormonları da salgılamaya başlar.

Dopamin vücudunuzun ödül sistemiyle ilişkilendirilir.  Bu hormon, aşkı çok daha arzulanabilir hale getirir.

2015 yılında yapılan küçük çaplı bir araştırmada, katılımcılara âşık oldukları kişilerin fotoğrafları gösteriliyor. Daha sonra tanıdıklarının fotoğrafları gösteriliyor. Âşık oldukları kişiler gösterildiğinde katılımcıların beyinlerinde dopamin açısından zengin olan bölgelerdeki etkinlik artıyor.

Bir diğer aşk hormonu olan oksitosin ise birine sarıldığınızda artar. Hipotalamusta üretilir ve hipofiz bezlerinden salınır. Bu hormonlar sosyal bağ kurmakla da yakından ilgilidir. Oksitosin ilişkilerde güvenin oluşumu konusunda da oldukça önemlidir. Sakinlik ve memnuniyet hissinin oluşmasına da katkı sağlar.

Vazopresin, hipotalamusta üretilir ve hipofiz bezleri aracılığıyla salınır. Eşinizle veya partnerinizle sosyal bir bağ kurmanızı sağlar.

Beyin oldukça karmaşık bir organdır. Beyni tam olarak anlayabilmek için hala araştırmalar devam etmektedir. Uzmanlar, beynin duyguları büyük oranla kontrol ettiği limbik sistemi tanımlamış durumdalar. Teknoloji geliştikçe, bilim insanları insan zihnine daha yakından bakabilecekler. Bunun sonucunda bizde daha karmaşık duyguların nasıl oluştuğunu anlayabileceğiz.

Kaynak: https://www.healthline.com

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...