Bipolar Bozukluk Nöbetlerinin Belirsizliğiyle Başa Çıkmanın Yolları

Bipolar Bozukluk Nöbetlerinin Belirsizliğiyle Başa Çıkmanın Yolları

Bipolar bozukluk, aşırı taşkınlık (mani) ve dibe vurmuşluk (depresyon) şeklinde duygu durumunda ciddi değişikliklere sebep olan kronik bir hastalıktır. Bipolar bozuklukta duygu durumundaki değişiklikler yılda birkaç kez gerçekleşebildiği gibi nadiren de olsa yılda sadece bir kez de görülebilir.

Bipolar Bozukluk Nöbetlerinin Belirsizliğiyle Başa Çıkmanın Yolları

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Ne Yapmalıyım?

Mani nöbetinin uyarıcı işaretlerini bilmeniz ve bu işaretlere dikkat etmeniz tepki vermenizi kolaylaştıracaktır.

Neye Dikkat Etmeliyim?

Genel olarak, kendi hayatlarını veya başkalarının hayatlarını riske atmayan kişilere yardımcı olmaktan çekinmenize gerek yoktur. Sabırlı olun, davranışlarına ve konuşmalarına karşı dikkatli olun ve bu kişilerin bakımlarını destekleyin.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Bipolar bozukluk için Psikiyatri (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları) bölümüne gidilir.

Bipolar Bozukluk Nöbetlerinin Belirsizliğiyle Başa Çıkmanın Yolları

Bipolar bozukluğun birçok türü bulunur:

Bipolar bozukluğun belirtileri, hangi tür bipolar bozukluğun yaşandığına bağlıdır. Ancak, bazı belirtiler bipolar bozukluğu yaşayan kişilerde ortak olarak görülür.

Bu belirtiler:

  • Anksiyete
  • Odaklanmada güçlük
  • Asabiyet
  • Mani ve depresyonun aynı anda görülmesi
  • Çoğu şeye karşı ilginin kaybolması
  • İyi şeyler olurken kendini iyi hissetmeme
  • Yanlış ama güçlü inançlar ve gerçekte olmayan şeyleri görme ya da duyma şeklindeki halüsinasyonlarla sonuçlanan gerçeklikle bağın kopması olarak da tanımlanan psikoz
Amerika Birleşik Devletleri’nde bipolar bozukluk yetişkinlerin %2.8’ini etkilemektedir. Arkadaşınızda, akrabanızda ya da tanıdığınız birinde bipolar bozukluk varsa durumunu anlamanız ve ona karşı sabırlı olmanız oldukça önemlidir. Bipolar bozukluğu olan birine yardım etmek her zaman düşünüldüğü kadar kolay olmayabilir.

Mani Nöbeti Sırasında Nasıl Yardımcı Olabilirsiniz?

Mani nöbeti sırasında, kişi enerji patlaması yaşar, daha yaratıcı ve muhtemelen daha neşeli olur. Çok hızlı konuşur, çok az uyur ve hiperaktif gibi davranabilir. Kendini yenilmez hissedeceğinden risk gerektiren davranışlar sergileyebilir.

Mani Nöbetinin Belirtileri

Mani nöbetinin yaygın görülen belirtileri:

  • Aşırı iyi veya optimistik bir tavır
  • Aşırı duyarlılık
  • Bir kişinin güçleri ve yetenekleri hakkında genellikle büyük ve mantıksız fikirler (Partnerlerini ve aile üyelerini, kendilerini gördükleri kadar başarılı görmeyip onları başarısızlıkları yüzünden suçlarlar.)
  • Çok enerji
  • Birbirleriyle yarış halinde olan düşünceler
  • Kolay bir şekilde dikkatin dağılması
  • Odaklanmada güçlük çekilmesi
  • Düşüncesizlik ve mantıklı karar verememe
  • Sonuçlarını düşünmeden dikkatsizce hareket etme
  • Sanrılar ve halüsinasyonlar (Daha nadir görülür.)
Bu nöbetler sırasında, bipolar bozukluğu olan kişi dikkatsiz davranabilir. Bazen kendi hayatlarını ya da etraflarındaki kişilerin hayatlarını tehlikeye atacak şeyler yapabilirler. Bu kişilerin mani nöbetleri sırasında hareketlerini kontrol edemediklerini hatırlamalısınız. Bu yüzden, yaptıkları şeyleri sorgulamak ve yaptıkları şeyi durdurmaya çalışmak her zaman bir seçenek olmayacaktır.

Mani Nöbetinin Uyarıcı İşaretleri

 Bipolar bozukluğu olan kişiler farklı belirtiler gösterebilir ama yaygın olarak görülen belirtiler şunlardır:

  • Moralin aniden değişmesi
  • Gerçekçi olmayacak kadar iyimser olmak
  • Aniden gelen tahammülsüzlük ve duyarlılık
  • Aşırı enerji ve konuşma isteği
  • Makul olmayan fikirlerin belirtilmesi
  • Dikkatsiz ve sorumsuz bir şekilde para harcamak

Mani Nöbeti Sırasında Nasıl Yardım Edebilirsiniz?

Nasıl tepki verdiğiniz kişinin mani nöbetlerinin ciddiyetine bağlıdır. Bazı vakalarda, doktorlar hastanın kullandığı ilacın dozunu artırabilir, ilacı değiştirebilir ya da tedavi için hastaneye yatırmayı önerebilir. Sevdiğiniz kişiyi hastaneye götürmeye ikna etmek hiç kolay olmayabilir. Bu nöbetler sırasında kendilerini iyi hissettiklerinden ve kendileriyle ilgili bir terslik olduğunu düşünmediklerinden bunu kabul etmeyebilirler.

Genel olarak, sevdiğiniz kişilerin gerçekçi olmayan, büyük fikirleriyle eğlenmekten kaçının. Bu fikirler onların riskli davranışlarda bulunmalarına neden olabilir. Bu kişilerle sakin bir şekilde konuşarak onları bir sağlık uzmanına götürmeye ikna edin ve belirtilerindeki değişiklikler hakkında konuşmaya çalışın.

Kendinize Bakın

Bazı kişiler bipolar bozukluk gibi kronik bir akıl hastalığı olan biriyle yaşamayı oldukça güç bulur. Mani nöbetinde olan birinin olumsuz davranışları genellikle en yakınlarındaki kişilere karşı olur.

Sevdiklerinizle, mani nöbeti geçirmedikleri zaman açık bir şekilde konuşmanız faydalı olacaktır. Fakat sevdiklerinizin davranışlarıyla baş etmekte güçlük çekiyorsanız yardım aldığınızdan emin olun. Bilgi almak için bu durumu yaşayan kişinin doktoruyla konuşabilir, ailesi ve arkadaşlarına destek olmak için onlarla irtibat kurabilir ya da bir destek grubuna katılmayı düşünebilirsiniz.

Depresyon Nöbetleri Sırasında Nasıl Yardımcı Olabilirsiniz?

Sevdiğiniz kişiye mani nöbeti sırasında yardımcı olmak zor olduğu gibi depresyon nöbetleri sırasında da onlara yardım etmek zor olacaktır.

Depresyon Nöbetlerinin Belirtileri

Depresyon nöbetlerinin en yaygın görülen belirtileri:

  • Mutsuzluk, ümitsizlik ve boşluk hissi
  • Asabiyet
  • Aktivitelerden keyif alamama
  • Yorgunluk ve enerji kaybı
  • Fiziksel ve zihinsel yorgunluk
  • Kiloda ve iştahta değişiklikler (Kilo alma ve aşırı yeme ya da kilo verme ve az yeme)
  • Uykuyla ilgili sorunlar (Aşırı veya çok az uyuma)
  • Odaklanma ve bir şeyleri hatırlamada zorlanma
  • Kendini değersiz ve suçlu hissetme
  • Ölüm ve intiharı düşünme

Depresyon Nöbetleri Sırasında Nasıl Yardım Edebilirsiniz?

Tıpkı mani nöbetinde olduğu gibi, depresyon nöbetlerinde de doktor ilaç değişimini, ilacın dozunun artırımını veya hastanın hastaneye yatırılmasını önerebilir. Bu durumda da, sevdiğiniz kişiler herhangi bir belirti göstermezken depresyon nöbetleriyle başa çıkmak için bir plan oluşturmak isteyebilirsiniz. Depresyon nöbetleri sırasında, bu durumu yaşayan kişiler böyle planları oluşturmak için motivasyon eksikliği yaşayabilir.

Depresyon nöbetleri sırasında sevdiğiniz kişiye yardımcı olabilirsiniz. Onları dikkatli bir şekilde dinleyin, bu durumla başa çıkmaları için tavsiyelerde bulunun ve onların olumlu tavırlarına odaklanarak morallerini düzeltmeye çalışın. Onlarla konuşurken yargılamamaya çalışın ve zorlandıkları günlük işlerde yardımcı olmaya çalışın.

Acil Durumların Belirtileri Nelerdir?

Bazı belirtiler acil durumlara işaret ediyor olabilir:

  • Şiddet içeren davranışlar veya konuşmalar
  • Riskli davranışlar
  • Tehditkar davranışlar ve konuşmalar
  • İntihar üzerine konuşmalar, ölümden bahsetmek ve intihar girişimleri
Bazı vakalarda, hasta mani veya depresyon nöbetleri yaşarken yardım etmeniz mümkün olmayabilir. Bu durumlarda uzman yardımı almanız gerekir. Nöbetin belirtileri şiddetleniyorsa ve endişeleniyorsanız hemen hastanın doktorunu aramalısınız.

İntiharı Önleme

Birinin kendine veya bir başkasına zarar verme ihtimali olduğunu düşündüğünüzde:

  • 112 acili arayın. Acil durumu yaşayan kişinin akıl hastalığı bulunduğunu ve buna göre davranılması gerektiğini belirtin.
  • Yardım gelene kadar kişinin yanından ayrılmayın.
  • Silah, bıçak, ilaç ve kendine zarar verebilecek şeylerin yanından uzaklaştırın.
  • Dinleyin ama yargılamayın, tartışmayın ya da bağırmayın.
Bipolar bozukluk, hayat boyu sürecek bir hastalıktır. Bazı zamanlarda hem sizin için hem de sevdiğiniz kişiler için oldukça zorlayıcı olabilir. Bu yüzden, hastalığı yaşayan kişinin ihtiyaçları kadar kendi ihtiyaçlarınızı da düşünmelisiniz. Doğru tedavi, belirtilerle başa çıkma becerileri ve destekle bipolar bozukluğu olan kişilerin mutlu ve sağlıklı hayatlar yaşayabildiklerini aklınızdan çıkarmamalısınız.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...