Bipolar Bozukluk ve İlişkiler

Bipolar Bozukluk ve İlişkiler

Manik depresyon olarak da bilinen bipolar bozukluk, sadece hastayı etkilemez. Eşlerinden, çocuklarına ve hatta en iyi arkadaşlarına kadar hastanın hayatında olan herkesi etkiler. Sizde veya sevdiğiniz birinde bipolar bozukluk varsa sağlıklı ilişkiler sürdürmenin ne kadar zor olduğunu biliyorsunuz demektir. Neyse ki ilişkilerinizi mümkün olduğunca güçlü kılabilmek için yapabileceğiniz bazı şeyler bulunur.

Bipolar Bozukluk Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Endişelenmeli miyim?

Bipolar bozukluk, hayat boyu sürecek ve profesyonel tedavi gerektiren bir durumdur. Bazen bipolar bozukluk ve hastalığın tedavisi vücut üzerinde uzun süreli etkilere neden olabilir.

Neye Dikkat Etmeliyim?

Eğer bipolar bozukluğunuz varsa sürekli bir tedaviye ihtiyacınız olacaktır. Hatta kendinizi iyi hissetseniz bile düzenli olarak bir profesyonel uzman ile görüşmelisiniz.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Bipolar bozukluk için Psikiyatri (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları) bölümüne gidilir.

Bipolar Bozukluk Nedir?

Bipolar bozukluk, duygu durumunda ve enerji seviyesinde aşırı değişimlere neden olan beyinde görülen bir hastalıktır. Tam nedeni belirsizdir. Genetik, beyin fizyolojisi ve beyindeki nörotransmitterlerdeki dengesizlikler bu hastalıkta rol oynamaktadır. Nörotransmitterlere beyindeki bilgileri vücudun diğer kısımlarına ileten kimyasal elçiler de denmektedir.

Herkesin hayatında iyi ve kötü anları bulunmaktadır. Bipolar bozuklukta duygu durumundaki değişimler bu durumun çok daha ötesindedir. Bu hastalığın varlığında hayatın iyi ve kötü anlarını en uç noktalarda yaşarsınız. Bu durum günlük işleri ve ilişkileri etkileyebilir.

Mani ve depresif durumların arasında değişim geçirebileceğiniz gibi her iki durumu birden de yaşayabilirsiniz.

Her durumun kendine özel belirtileri vardır:

  • Mani: Mani nöbetleri en az bir hafta olmak koşuluyla uzun süren anormal derece mutluluk ya da hırçınlığın olduğu dönemlerdir. Bu dönemde yüksek risk taşıyan veya düşüncesiz davranışlar sergilenebilir.
  • Depresyon: Depresif nöbetlerde en az iki hafta süren, uzun süreli bir mutsuzluk ve yıkım yaşanır. Bu dönemde çaresizlik hissedilebilir, önceden keyif alınan aktiviteler karşı ilgi kaybı görülebilir.

Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü’ne göre, bipolar bozukluğun pek çok türü bulunmaktadır:

  • Bipolar bozukluk tip 1
  • Bipolar bozukluk tip 2
  • Siklotimi
  • Hızlı döngülü bipolar bozukluk

Bipolar Bozukluk ve İlişkiler

Bipolar bozukluk, etkilenen herkes için eşsiz zorluklar sunar. Bu hastalığı siz yaşıyorsanız bir günü geçirmek bile başlı başına zorlayıcı bir şey olabilir. Günün sonunda başkalarına katabileceğiniz bir şey kalmayabilir. Bakış açınız bu hastalıktan etkilenebilir. Bir kişi ya da bir durum hakkındaki düşünceleriniz günlük olarak değişebilir.

Ancak, bipolar bozukluğu olan biriyle ilgilenmek de beraberinde eşsiz zorluklar getirir.

Bipolar Bozukluğu Olan Birine Destek Olmak

Bipolar bozukluğu olan biriyle olan ilişkiniz nasıl olursa olsun ona karşı destekleyici olmak için bu ipuçları faydalı olacaktır:

  • Bu durum için suçlanacak birinin olmadığını belirtin.
  • Bu durumun tıpkı diğer hastalıklar gibi bir hastalık olduğunu hatırlatın.
  • Profesyonel yardım alması konusunda cesaretlendirin.
  • Kendi limitlerinizi olduğu gibi onun limitlerini de kabullenin.
  • Günlük işleri konusunda yardımcı olarak yaşadıkları stresi azaltın.
  • Kullandıkları ilaçları öğrenin. Bu ilaçları yönergeye göre kullanmalarını sağlayın.
  • Nöbetlerini ve stresi tetikleyen durumları öğrenin.
  • Ne zaman uzaklaşmanız gerektiğini bilin. Hırçın davranıyorsa veya nöbetin ortasındaysa onlarla yüzleşmek veya ciddi bir konuşma yapmak için doğru zaman olmadığını bilin.
  • Sabırlı olun. Yardımı dokunacak tedaviler vardır ancak doğru olanı bulmak vakit alabilir.
  • İzin veriyorsa birlikte doktor randevularına ve terapilere gidin. Yaşadığı durumu mümkün olduğunca anlamanız iyi olacaktır.
  • Ara verin. Bipolar bozukluğu olan biriyle ilişki içindeyseniz hastalığı olan kişi genellikle odak noktası olacaktır. Düzgün beslenmeyi, egzersiz yapmayı, gerekiyorsa terapiye gitmeyi ve ara vermeyi unutmayın.
  • Mani ve depresyon belirtilerini bilip tepkilerinizi buna göre ayarlayın.
  • Acil durumlarda aranması gereken terapistin, doktorun ya da psikiyatristin telefon numaralarının bulunduğu bir acil durum planı oluşturun.

Bipolar bozukluğu olan kişiyi günlük rutinlerine bağlı tutmak nöbetleri azaltabilir. 2008 yılında yapılan bir çalışmaya göre bipolar bozukluğu olan kişilerin daha hassas bir biyolojik saatleri vardır. Biyolojik saat bozulduğunda bipolar nöbet görülür. Davranış terapisine odaklanan çalışma uyku, yemek ve fiziksel egzersiz alışkanlıkları gibi günlük rutinlerin düzenlenmesinin yardımcı olabileceğini göstermiştir.

Bipolar bozukluğu olan biriyle konuşurken olaylara yaklaşma şekliniz nöbet yaşanması ile daha sakin bir tepki alınması arasındaki farka neden olabilir.

İlişki Terapisi Türleri

Terapi, bipolar bozukluğu olan kişilerle kurulan tüm ilişkilerde faydalıdır. Amerikan Evlilik ve Aile Terapisi Derneği’ne göre bilişsel davranış terapisi bipolar bozukluğu olan kişilere yardımcı olabilir. Bu terapi belirtilerin kontrol altına alınmasına, kriz planı oluşturulmasına ve önlem stratejisi geliştirilmesine yardımcı olur.

Terapi Türleri Amacı
Aile Terapisi Bipolar bozukluğu olan kişi de dâhil olmak üzere aile üyelerine bu durumla nasıl başa çıkılacağını öğretir. Buradaki amaç aile üyelerinin birlikte çalışarak belirtileri gözlemesi ve nöbetlerin tekrar ortaya çıkmasının engellenmesidir. İletişim becerileri ve problem çözme stratejileri terapilerde işlenen konular arasındadır.
Çift Terapisi Bipolar bozukluğu olan kişiyle kurulan romantik ilişkilerin eşsiz dinamiğine odaklanır. Bu terapi, partnerlerin arasında etkili bir iletişimin ve güvenilirliğin olmasını sağlar. Kişilerin birbirine güvenebilmesi ve zor hislerle başa çıkabilmelerinin yollarını araştırır.
Bireysel Terapi Aile terapisinde de çift terapisinde de bipolar bozukluğu olan kişi için genellikle gerekli görülür.

Bipolar bozuklukta ilişkileri yönlendirebilmek bazen zorlayıcı olabilir. Ancak, dikkatle ve anlayışla yapıldığında aradaki ilişki oldukça tatmin edici olabilir. İletişim, anlaşma ve duygusal destek yakınlarla ve arkadaşlarla sağlıklı bir ilişki kurabilmenin anahtarıdır. Gerekli görürseniz profesyonel yardım almaktan çekinmeyin.

Bipolar bozukluk tedavi edildiğinde tüm ilişkilerin daha iyi bir şansı olur. Sizin veya hayatınızdaki özel kişinin bipolar bozukluk belirtileri varsa doktora başvurun. Tedavi ne kadar hızlı başlarsa o kadar hızlı iyileşir ve sağlıklı ilişkiler kurabilirsiniz.

Soru: 

Evliyim ve eşime yakın zamanda bipolar bozukluk teşhisi kondu. Eşim hemen terapiye gitmeye başladı ve ikimizin birlikte gitmesi için ısrar ediyor. Seanslarına girip tedavisine engel olup bu kadar karışmayı hiç istemem. Size ne yapmalıyım?

Cevap:

Eşiniz terapi seanslarında sizi de istiyorsa gitmelisiniz. Kendinizi engel oluyormuş gibi hissetmeyin. Bipolar bozukluk, ilişkiler üzerinde olumsuz etkisi olabilen karmaşık bir hastalıktır. Hastalıkla ilgili bilgi edinmek ve bipolar bozukluğun sürekli ortaya çıkacak zorluklarına karşı nasıl tepki vereceğinizi öğrenmek ilişkinize faydalı olacaktır.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...