Çocuk Felci (Polyo)

Çocuk Felci (Polyo)

Çocuk Felci Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Nasıl Anlarım?

Çocuk felci virüsü vakalarının %95-99’unun belirtisiz olduğu tahmin edilmektedir. Buna belirtisiz çocuk felci adı verilir. Herhangi bir belirtisi olmamasına rağmen yine de virüs diğer bireylere bulaşabilir.

Çocuk felci virüslerin sinir sistemine saldırması ile oluşan bir hayli bulaşıcı bir hastalıktır. 5 yaşın altındaki çocukların diğer yaş gruplarına oranla bu virüs ile temas etme ihtimali daha yüksektir.

Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre her 200 çocuk felci vakasından 1’i kalıcı felç ile sonuçlanmaktadır. Ancak küresel çocuk felcinin kökünü kurutma girişimi sayesinde bazı bölgeler artık çocuk felcinden temizlenmiştir:

  • Amerika
  • Avrupa
  • Batı Pasifik
  • Güneydoğu Asya

1953 yılında bulunan ve 1957 yılından beri kullanılabilen çocuk felci aşısı sayesinde Amerika’da sağlanan düşüşün grafiği:

Çocuk felci, Afganistan, Pakistan ve Nijerya’da hala mevcuttur. Çocuk felcini yok etmek dünyaya hem sağlık hem de maddi anlamda katkı sağlamıştır. Çocuk felcinin yok edilmesi ile son 20 yılda 40-50 milyar dolar tasarruf sağlanmıştır.

Çocuk Felci Belirtileri

Çocuk felci virüsü vakalarının %95-99’unun belirtisiz olduğu tahmin edilmektedir. Buna belirtisiz çocuk felci adı verilir. Herhangi bir belirtisi olmamasına rağmen yine de virüs diğer bireylere bulaşabilir.

  • Felçli olmayan çocuk felci

Felce sebep olmayan çocuk felcinin belirtileri 10 güne kadar devam edebilmektedir. Belirtiler soğuk algınlığına benzeyebilir:

  • Ateş
  • Boğaz ağrısı
  • Baş ağrısı
  • Kusma
  • Yorgunluk
  • Menenjit

Felçli olmaya çocuk felci aynı zamanda kısır çocuk felci olarak da bilinir.

  • Felçli çocuk felci

Vakaların yaklaşık olarak %1’inde felç gelişir. Felçli çocuk felci, omurilikte, beyin kökünde ya da her iki noktada da felce yol açar.

Ana belirtiler felçli olmayan çocuk felci ile aynıdır ancak bir afta sonra daha ciddi belirtiler gelişir:

  • Refleks kaybı
  • Ciddi spazm ve kas ağrıları
  • Geçici ya da kalıcı ani felç
  • Özellikle kalça, bilek ve ayaklarda uzuv deformasyonu

Tam felcin meydana gelmesi nadirdir. Çocuk felci vakalarının %1’inden daha az oranla kalıcı felç gelişmektedir. Vakaların %5-10’ununda virüs nefes almayı sağlayan kaslara saldırır ve ölüme neden olur.

  • Çocuk felci sonrası sendromu (PPS)

Çocuk felcinin iyileştikten sonra geri gelmesi muhtemeldir. Bu durumun 15-40 yıl sonra gelmesi mümkündür.

Çocuk felci sonrası sendromunun belirtileri:

  • Devam eden kas ve eklem ağrıları
  • Kötüleşen kas ağrısı
  • Kolaylıkla yorulmak
  • Kas astrofisi
  • Nefes alma ve yutkunmada zorluk
  • Uyku apnesi
  • Soğuğa duyarlılık
  • Daha önce dahil olmayan kaslarda zayıflama
  • Depresyon
  • Odaklanmada ve hafızada sorun

Eğer çocuk felci geçirdiyseniz ve bu belirtileri hissediyorsanız doktorunuzla konuşun. Çocuk felci geçiren kişilerin yaklaşık olarak %25-50’sinde çocuk felci sonrası sendromu görülür. PPS bu hastalığı geçiren diğer kişilere geçmez. Tedavi stratejileri genel yaşam kalitenizi arttırmak ve ağrıyı azaltmak üzerine kuruludur.

Polyo Virüsü Kişiyi Nasıl Etkiler

*Bir hayli bulaşıcı olan polyo virüsü enfekte olan dışkıya temas sonucu bulaşır. Enfekte olan dışkıya yaklaşan objeler yoluyla da virüs taşınabilir. Bazen virüsün ince bağırsaklar ya da boğazda bulunması nedeniyle, öksürük ya da hapşırma ile de taşınabilir. Bunun yaygınlığı daha azdır.

*Akar su ya da sifonu olmayan tuvaletlerin bulunduğu yerlerde yaşayan kişiler enfekte olan dışkının suya karışması nedeniyle hasta olabilmektedir. Mayo Kliniklerine göre virüse sahip olan kişi ile birlikte yaşayanların enfekte olma riski yüksektir. 

*Hamile kadınlar, baskılanmış bağışıklık sistemi olanlar ve genç çocuklar en şüpheli gruplardır.

Eğer aşı olmadıysanız riskinizi arttıran durumlar:

  • Yakın zamanda polyo salgını olan bir yere yolculuk etmek
  • Polyo olan birisine bakmak ya da onunla birlikte yaşamak
  • Laboratuvarda virüsle ilgilenmek
  • Bademciklerin alınması
  • Virüse maruz kaldıktan sonra aşırı stresli ya da yorucu aktivitelerde bulunmak

Nasıl Teşhis Edilir

Doktorunuzun çocuk felcini belirtilerinize bakarak teşhis edecektir. Bozulan reflekslere, sırt ve boyun tutulmasına ya da düz yatarken başınızı zor kaldırmanıza bakmak suretiyle fiziksel muayene yapacaklardır.

Laboratuvarda boğazdan, dışkıdan ve beyin-omurilik sıvısından alınan örnekler incelenir.

Polyo Tedavisi

Enfeksiyon kendi çizelgesinde ilerlerken doktorlar sadece belirtileri tedavi edebilirler. Çocuk felci için bir tedavi olmadığı için en iyi yöntem aşılanarak bulaşmasını önlemektir.

En yaygın destekleyici tedaviler:

  • Yatak istirahati
  • Ağrı kesiciler
  • Spazm önleyici ve kas gevşetici ilaçlar
  • İdrar yolu enfeksiyonu için antibiyotikler
  • Nefes alışverişine yardım etmesi için taşınabilir soluk makinası
  • Fiziksel terapi
  • Sıcaklık torbası ya da sıcak havlu
  • Pulmoner rehabilitasyon

Polyo Nasıl Engellenir

Çocuk felcini engellemenin en basit yöntemi aşıdır. Çocukların aşılar CDC’nin verdiği çizelgeye göre yapılmalıdır.

Yaş Miktar
2 Aylık 1 Doz
4 Aylık 1 Doz
6-18 Aylık 1 Doz
4-6 Yaş Destekleyici Doz

Çok nadir vakalarda bu aşılar hafif ya da ciddi yan etkilere neden olabilir:

  • Nefes alma sorunları
  • Yüksek ateş
  • Baş dönmesi
  • Boğazda şişme
  • Hızlı kalp ritmi
  • Kurdeşen

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...