Crohn Hastalığı ile Besin Eksiklikleri Arasındaki İlişki

Crohn Hastalığı ile Besin Eksiklikleri Arasındaki İlişki

İnsanlar yemek yediklerinde, yemeklerin birçoğu midede parçalanır ve ince bağırsaktan emilir. Ancak, Crohn hastalığı olan ve hastalığın ince bağırsağı etkilediği kişilerin neredeyse tamamında ince bağırsak besinlerin emilimini düzgün bir şekilde yapamaz ve bunun sonucunda yetersiz beslenme görülür. Crohn hastalığı, sindirim sisteminin iltihaplanmasına neden olur. İltihaplanma ya da tahriş, ince bağırsağın ileum olarak da bilinen alt kısmını etkiler. İnce bağırsak, önemli besinlerin emiliminin gerçekleştiği yerdir. Bu yüzden Crohn hastalığı olan pek çok kişide besinler düzgün bir şekilde sindirilip, emilemez. Bu durum, önemli vitamin ve minerallerin yetersiz kalması gibi çeşitli sorunlara yol açabilir. Bu vitamin ve mineral eksiklikleri ise dehidrayon ya da yetersiz beslenme gibi başka sorunlara yol açabilir. Neyse ki kan testleriyle doktorlar Crohn hastalarının ihtiyaç duydukları vitamin ve mineralleri alıp almadıklarını kontrol edebilirler. Yeterli vitamin ve mineral alınmıyorsa, hasta, değerlendirme için gastroenteroloğa yönlendirebilir. Gastroenterolog, sindirim sistemini ve karaciğeri etkileyen hastalıkları inceleyen bir uzmandır. Bu uzman doktorlar, Crohn hastalığından dolayı ortaya çıkan besin yetersizlikleri için tedavi planı önerebilirler.

Crohn Hastalığı Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Endişelenmeli miyim?

Crohn hastalığı sindirim sisteminde ve bağırsaklarda ciddi iltihaplanma olarak ortaya çıkar ve hastanın yaşam kalitesini etkiler.

Neye Dikkat Etmeliyim?

Bağırsaklarda oluşacak hasarın engellenmesi için erken teşhis önemlidir. Crohn belirtileri yaşıyorsanız ve ailenizde Crohn hastası varsa doktorunuzdan test yapmasını isteyin.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Crohn hastalığı durumunda İç Hastalıkları (Dahiliye), Gastroenteroloji bölümlerine gidilir.

Besin Yetersizlikleri Türleri

Crohn hastalığı olan kişiler çeşitli vitamin ve besinlerin emilimini yapmakta güçlük çekmektedir.

1 Kaloriler

Kaloriler; karbonhidratlar, proteinler ve yağlar gibi makrobesinlerden elde edilir. Kişi, yetersiz beslenmeden dolayı yeterli kaloriyi alamıyorsa çok kısa bir sürede çok fazla kilo verebilir.

2 Protein

Crohn hastalığı olan kişilerin bazı nedenlerden dolayı protein takviyesi almaları gerekebilir.

Bu nedenler:

  • Prednizon gibi yüksek dozlu steroidlerin kullanımı
  • Uzun süre çok fazla kan kaybedilmesi ya da ishal
  • İnce bağırsakta görülen fistüller ya da yaralar

3 Yağ

Ciddi Crohn hastalığı olan ve ileumlarının 100 santimetresi alınan kişilerin diyetlerine daha sağlıklı yağları eklemeleri gerekmektedir.

4 Demir

Anemi ya da kandaki sağlıklı alyuvarların eksikliği Crohn hastalığında yan etki olarak yaygın bir şekilde görülmektedir. Bu durum, demir eksikliğine neden olur. Bu yüzden, Crohn hastalığı olan kişilerin fazladan demir takviyesine ihtiyaçları vardır.

5 B12 Vitamini

Ağır iltihaplanması olan ve ileumları alınan kişilerin düzenli olarak B12 iğnesi vurulmaları gerekir.

6 Folik Asit

Crohn hastalığı olan pek çok kişi, belirtilerini tedavi etmek için sülfasalazin kullanmaktadır. Ancak, bu ilaç vücudun folik asidi katalizlemesini etkileyerek folik asit takviyesine ihtiyaç duymanıza neden olur. Crohn hastalığı boş bağırsağa yayılmışsa folik asit takviyesi gerekebilir.

7 A, D, E ve K Vitaminleri

Yağda çözünen bu vitaminlerde eksiklik olması genellikle yağların yeterince emilmemesi ve ince bağırsakta iltihaplanma olmasının sonucunda görülür. Bu durum, ileumun ya da boş bağırsağın alınmasından dolayı da yaşanabilir. Kolestiramin, D vitamini emilimini etkilediğinden bu ilacı kullanan kişilerde D vitamini eksikliğinin ortaya çıkma riski daha yüksektir.

8 Çinko

Crohn hastalığı olan kişilerin şu durumlarda çinko kullanmaları gerekir:

  • Aşırı iltihaplanma yaşıyorlarsa
  • Kronik ishal yaşıyorlarsa
  • Boş bağırsak alındıysa
  • Prednizon kullanıyorlarsa

Bu faktörler, çinko emilimini etkiler.

9 Potasyum ve Sodyum

Kalın bağırsak, sıvıların ve elektrolitlerin işlenmesinden sorumludur. Bu organını ameliyatla aldıran kişilerin bu nedenle daha çok potasyum ve sodyum almaları gerekmektedir. Prednizon kullanan kişilerde ve sık sık ishal ya da kusma yaşayan kişilerde potasyum kaybı riski yüksektir.

10 Kalsiyum

Streoidler, kalsiyum emilimini etkilediklerinden bu ilaçları kullanan kişilerin Crohn hastalığının belirtilerini tedavi etmek için diyetlerindeki kalsiyum oranını artırmaları gerekir.

11 Magnezyum

Kronik ishal yaşayan veya ileumunu ya da boş bağırsağını aldıran kişilerin magnezyum emilimini düzgün bir şekilde yapamama ihtimalleri vardır. Bu mineral, vücudun büyümesi ve gelişmesi için çok önemlidir.

Yetersiz Beslenmenin Belirtileri

Crohn hastalığı olan pek çok kişi yetersiz beslenmenin belirtilerini yaşamaz. Bu nedenle, besin eksikliklerinin saptanması için düzenli olarak test yapılması gerekir.

Yetersiz beslenmenin belirtileri ortaya çıktığında şunlar gözlemlenebilir:

  • Şişkinlik
  • Gaz
  • Midede kramplar
  • Büyük ve yağlı dışkı
  • Kronik ishal
Yetersiz beslenmenin ciddi olduğu vakalarda yorgunluk ve ani kilo kaybı da ortaya çıkabilir.

Yetersiz Beslenmenin Nedenleri

Crohn hastalığıyla alakalı olup yetersiz beslenmeye neden olabilecek sayısız faktör bulunmaktadır:

Yetersiz Beslenmenin Tedavisi

Besinlerin tekrar yerine konması, Crohn hastalığından dolayı besin yetersizliği yaşayan kişiler için etkili bir tedavidir. Besin açıkları, belirli yiyeceklerle ve besin takviyeleriyle kapatılabilir. Takviyeler ağızdan ya da iğneyle damardan verilebilir.

Belli yiyeceklerden uzak durmak da yetersiz beslenmenin tedavisi için gereklidir. Çeşitli yiyecekler özellikle alevlenme yaşandığı zamanlarda gazı veya ishali daha da kötüleştirebilir.

Sorunlara yol açabilecek muhtemel yiyecekler:

  • Fasulye
  • Tohumlar
  • Brokoli
  • Lahana
  • Narenciyeler
  • Tereyağı ve margarin
  • Krema
  • Kızarmış yiyecekler
  • Baharatlı yiyecekler
  • Yağ oranı yüksek yiyecekler
Bağırsaklarında tıkanıklık olan kişilerin lif oranı yüksek çiğ sebze ve meyve gibi yiyeceklerden uzak durmaları gerekir.
Crohn hastalığı olan kişilerin, vitamin ve minerallerin emilimini düzgün bir şekilde yapmaları için sağlıklı ve dengeli beslenmeleri önerilir. Gün içinde küçük porsiyonlarla yemek yemeleri ve bol su içmeleri de önerilmektedir. Crohn hastalarının bazılarında süt ürünlerine karşı intolerans olduğundan süt ürünlerinden uzak durulması gerekebilir.

Soru:

Crohn hastalarında bazı yiyeceklerin tüketilmesiyle besin eksiklikleri önlenebilir mi? Önlenebiliyorsa, hangi yiyeceklerle önlenebilir?

Cevap: 

Evet, bazı yiyecekler bu duruma yardımcı olabilir. Avokado, folik asit açısından zengin ve sindirilebilir bir yağdır. İstiridye, demir ve çinko açısından zengindir. Pişmiş koyu yeşil yapraklı sebzeler folik asit, kalsiyum ve demir açısından zengindir. Narenciye ve orman meyveleri ise C vitamini bakımından zengindir. Kılçıklı konserve somon, kalsiyum açısından zenginleştirilmiş süt, fasulye ve bakliyatlar da Crohn hastalığında genellikle eksiklik yaşanan besinler için harika kaynaklardır.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...