D Vitamini Eksikliği Kadınlarda %80 Erkeklerde %60 Oranında - Multi Yaşam
D Vitamini Eksikliği Kadınlarda %80 Erkeklerde %60 Oranında

D Vitamini Eksikliği Kadınlarda %80 Erkeklerde %60 Oranında

Kas zayıflığı, solunum problemleri, depresyon, baş ağrısı, cilt sorunları, saç dökülmesi, yorgunluk, yüksek tansiyon, şişmanlık, hamile kalamama gibi bir çok soruna yol açan d vitamini eksikliği günümüzün en sık rastlanan hastalığı haline geldi.

D Vitamini Eksikliği Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
D Vitamini Eksikliği Belirtileri

Kendinizi çok yorgun ve vücudunuzda ağrı hissediyorsanız d vitamini eksikliğiniz olabilir.

D Vitamini Nelerde Hangi Besinlerde Var

D vitamini yiyeceklerde nadiren bulunur. Güneşe çıkarak ve ilaçlar ile d vitamini eksikliği giderilebilir.

D Vitamini Eksikliği Korkutmalı Mı ?

Tedavi edilmediğinde önce düşük ardından vücutta büyük sorunlara yol açabilir.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Vitamin eksikliklerinde İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümüne gidilir.

D Vitamini Nedir?

D vitamini besinlerde nadiren bulunan, güneş ışığının deriye teması sonucunda vücudumuzda sentezlenen bir vitamindir. Güneş vitamini olarak da adlandırılır. Diğer besinlerden farklıdır, çünkü aynı zamanda hormon olarak da iş görür. Kasların, kalbin, akciğerlerin ve beynin iyi çalışması ve bedenin enfeksiyonla mücadele edebilmesi için önemli bir faktördür.

D Vitamini Eksikliği Belirtileri

D vitamini nadir sayıda ki besinde bulunur. Besinlerden yeterince alınamayan d vitamini yeterince güneş ışığı almayan kapalı ortamlarda yaşamını sürdüren herkesi tehdit ediyor.

Kendi hastalarımda, erkeklerin yaklaşık %60’ında kadınların %80’inde D vitamini eksikliği görüyorum. Özellikle banka çalışanları gibi tüm günlerini kapalı binalarda geçirenlerde D vitamini eksikliği daha sık görülüyor.

Orta seviyede bir d vitamini eksikliği ciddi belirtiler oluşturmaz. Fakat en önemli belirtileri  sürekli yorgun hissetmek ve vücutta genel ağrı hissiyatı olarak ortaya çıkar. Yüksek seviyede bir D vitamini eksikliği ise çocuklarda raşitizm hastalığına, yaşlılarda ise kemik erimesine sebep olabilir.


Bazı insanlar d vitamini eksikliği açısından ciddi risk altındadır, bu kişilerin sürekli d vitamini alması önerilir. Bunlar hamile ve emziren kadınlar, 6 ay – 5 yaş arası çocuklar, 50 yaş ve üstü insanlar ve güneş ışığına çıkmayan insanlardır. Karaciğer veya böbrek rahatsızlığı olan bazı kişilere de D vitamini önerilir.

D vitamini iyi kemik sağlığı için gereklidir, ancak bilim insanları artık D vitamininin doğurganlık üzerindeki etkisiyle de ilgilenmeye başlıyor.

D vitamini bağışıklık fonksiyonunda önemli roller oynar. En sık görülen eksiklik belirtilerinden biri, hastalık veya enfeksiyon riskinin artmasıdır.

D Vitamini Eksikliğinde Ne Olur ?

D vitamini eksikliği bedeninizin sağlıklı kalması için günlük ihtiyaç duyduğu yeterli D vitamini alımının olmadığı anlamına gelir.

Yeterli alınımı olmaması durumunda birçok semptom ortaya çıkar. Bunlardan bazıları şunlardır:

Hollanda Leiden Üniversitesinden Rachida Rafiq ve ekibinin yürüttüğü obeziteyle ilgili verilere dayanarak hazırlanan çalışmada, karın çevresindeki yağlanma ile D vitamini eksikliği arasında güçlü bir ilişki olduğu belirtildi. 

D Vitamini Eksikliği Tedavisi

İlaç Tedavisi

D vitamini eksikliği tedavisinde kullanılan ilaçlar D vitamini takviyeleri ile olur. Bu D vitamininin bir formu olan kalsiferol maddesidir. D vitamini damla, iğne veya hap yoluyla verilebilir. Doktorunuz bu konuda en iyi kararı verecektir.


Vitamin düzeyleri ve belirtiler genelde tedaviye iyi yanıt verir. Ama kemiklerin tam sağlıklı hale gelmesi aylar alabilir. Ama çoğunlukla birkaç hafta veya ay yeterli olacaktır.

D Vitamini İlaçları (D Vitamini Takviyesi)

  • Oral Drisdol
  • Oral Ergokalsiferol (D2 vitamini)
  • Oral D3 Vitamini
  • Oral Kalsitriol
  • Oral Rocaltrol
  • Oral Mercan Kalsiyumu
  • Oral Viaktiv
  • Oral Kolekalsiferol (D3 Vitamini)
  • Oral Replesta
  • Oral D2 Vitamini
  • Caltrate 600 + D Plus mineral tableti
  • Os-Cal 500 + Oral D3

Doğal Tedavi

Güneşteki ultraviyole B ışınları (UVB) derideki kolesterolü D vitaminine çevirir. Bir insan günde 20-30 dakika, yüzü ve kolları açık olacak şekilde, öğle vakti ve haftada 2-3 kez güneş ışığına çıkarsa D vitamini ihtiyacını karşılamış olur. Ama esmer kişilerde ve yaşlı insanlarda D vitamini ihtiyacı bundan fazladır.

Camdan geçen güneş ışığı D vitamini üretimini sağlamaz.
Güneş ışığına çok fazla maruz kalmak zarar verici olabilir. Güneş yanıklarından her zaman kaçınılmalıdır. Çünkü deri kanseri riskini artırır.

D Vitamini Nelerde Var

D vitaminine fiziksel ve mental sağlık için ihtiyaç duyulur. Diğer vitaminlerin aksine gıdalardan büyük ölçüde alınmaz.

D vitamini kendi vücudumuzda üretilir. Güneş ışığının deriye teması ile D vitamini oluşur. Bu iyi bir şeydir, çünkü çoğu yiyecek hiç D vitamini içermez ya da çok az içerir.


D Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur ?

Bedeniniz kendi kendine D vitamini üretebilir. Aynı zamanda tamamlayıcı olarak dışardan ve bazı yiyeceklerden temin edilebilir.

D vitamini yağda çözünen bir vitamindir; bunun anlamı da avokado, tavuk, fıstık ezmesi gibi yağ içeren yiyeceklerin tüketimiyle de beden bu vitamini absorbe edebilir. Yağ sindirmekte sorun yaşan insanlarda D vitamini eksikliği görülür.

D Vitamini Nelerde Bulunur ?

D vitamini hakkında en çok merak edilenler arasında ise d vitamini içeren besinler hangileridir sorusu geliyor. D vitamininin en çok bulunduğu yiyecekler arasında;

  • balıkyağı,
  • somon balığı,
  • uskumru balığı,
  • ton balığı,
  • sardalya,
  • pastörize edilmemiş süt, margarin, bazı yoğurtlar,
  • sığır ciğeri, yumurta, havyar ve mantar bulunmaktadır.

Özellikle Bu besinleri ihmal etmeyin!

Somon, sardalya, ton, uskumru gibi yağlı balıklar D vitamini açısından iyi bir kaynak. Toprakta kendiliğinden çıkmış ve güneş görmüş mantarlar (kültür mantarı D vitamini içermiyor) günlük D vitamini ihtiyacınızın küçük bir kısmını karşılamanıza yardımcı olabilir. Ancak besinler tek başına D vitamini için yeterli olmuyor.

D Vitaminine Neden İhtiyacımız Var?

D vitamininin asıl fonksiyonu kalsiyum ve fosforun emilimine yardım etmektir. Kalsiyum ve fosfora kemikleri güçlü ve sağlıklı tutmak için ihtiyaç duyulur. D vitamini kaslar ve genel sağlık için de önemlidir. Ayrıca kanser, diyabet ve kalp hastalıkları riskini azalttığına dair veriler de bulunmaktadır.

Güneş kremi kullanmak güneşten d vitamini almanızı engeller. Aşağıdaki özelliklerden biri veya birkaçına sahipseniz d vitamini eksikliğiniz olabilir.

  • Koyu ten sahibi olmak.
  • Dışarı çıkarken daima güneş koruyucu kullanmak.
  • Yaşlı olmak.
  • Aşırı kilolu veya obez olmak.
  • Çok fazla balık ya da süt tüketmemek.
  • Yıl boyunca güneşlenme süresi az olan bölgelerde yaşamak.
  • Kapalı ortamlarda fazla zaman geçirmek.

Kimlerde D Vitamini Eksikliği Oluşur?

D vitamini eksikliği vücutta yeterince D vitamini olmaması anlamına gelir ve şu durumlarda oluşur:

Vücudun D vitamini ihtiyacı arttığında: Büyümekte olan çocuklar, hamile ve emziren kadınlar bu gruba girer.
Vücut Yeterince D vitamini yapamadığında: İlk sebep güneş ışığında yeterince kalmamaktır. Deri rengi ne kadar siyahsa güneş ışığından faydalanma oranı da o kadar düşer. Çölyak hastalığı ve Crohn hastalığı gibi bazı durumlarda da D vitamini eksikliği oluşur. Ayrıca bazı ilaçlar da D vitamini emilimini engellediği için D vitamini eksikliğine neden olur (prospektüsleri okuyunuz).
Diyetle yeterince D vitamini alınmadığında: Vejeteryanlarda ve balık yemeyen insanlarda D vitamini eksikliği riski artar.

D Vitamini Eksikliğinde Görülen Hastalıklar

Çoğu insanda belirtiler görülebilir değildir, sadece D vitamininden kaynaklandığı anlaşılmayacak olanlar (yorgunluk ve genel ağrı) hissedilir. D vitamini eksikliği belirtileri spesifik olmadığından ve anlaşılması güç olması sebebiyle genelde gözden kaçar. Teşhis kemiklerde oluşan bir deformasyon sonucu genelde konulur.
Ancak semptomlar olmasa bile kandaki düşük D vitamini seviyesi ciddi sağlık riskleri oluşturmaktadır;

  • Kardiyovasküler hastalıklarda artan ölüm riski,
  • Yaşlı bireylerde kognitif yetersizlik ve alzheimer hastalığı,
  • Çocuklarda çok ciddi astım hastalığı,
  • Kanser,
  • Klinik depresyon,
  • Obezite,
  • Tiroid hastalığı,
  • Sedef hastalığı,
  • iltihabi bağırsak hastalığı gibi.

Araştırmalar aynı zamanda D vitamininin tip 1 ve tip 2 diyabet, hipertansiyon, glukoz intoleransı ve multiple skleroz gibi birçok durumun tedavisinde ve engellenmesinde rol oynadığını göstermektedir.

Bebeklerde ve Çocuklarda Görülen Hastalıklar

  • Ciddi D vitamini eksikliği olan bebeklerde kas spazmları (kramplar), hastalık nöbetleri ve nefes zorluğu görülebilir. Bu problemler kalsiyum seviyesinin sürekli düşük olması ile ilişkilidir.
  • Ciddi D vitamini eksikliği olan çocuklarda yumuşak kafatası ve kemiklere rastlanır. Kemikleri eğri olabilir. Kemik ağrılarından (özellikle bacaklarda), kas ağrılarından ve kas zayıflığından şikayet ederler. Bu durum raşitizm olarak adlandırılır.
  • Yavaş Büyüme. Uzama ağırlığa göre daha fazla etkilenir. D vitamini eksikliği olan çocuklar yürümeye geç başlayabilir.
  • Diş Çıkmasının Gecikmesi. D vitamini olan çocuklarda süt dişlerinin gelişimi etkilenir.
  • Çocuklarda asabiyet D vitamini eksikliği ile ilgili olabilir.
  • D vitamini eksikliği olan çocuklar daha çabuk enfeksiyon kaparlar. Nefes alma belirtileri birçok durumda ortaya çıkabilir. Nefes alma zayıf göğüs kasları ve yumuşak göğüs kafesi sebebiyle zorlaşır.
  • Eğer raşitizm ciddi düzeyde ise kanda düşük kalsiyum seviyesine neden olabilir. Bu da kas spazmlarına (kramplara), nöbetlere ve nefes zorluklarına sebep olur. Bu durumda acil olarak tedaviye ihtiyaç vardır.
  • Nadir olarak, aşırı derecede düşük D vitamini düzeyi kalp kaslarında zayıflığa sebep olur.

Yetişkinlerde Görülen Hastalıklar

  • Genel yorgunluk, sebebi anlaşılmayan ağrı ve sızılar ve iyi hissetmeme yaygın belirtilerdir.
  • Daha ciddi eksikliklerde osteomalazi (kemik yumuşaması) oluşabilir. Bu durumda daha yüksek derecede bir acı ve ayrıca güçsüzlük oluşur. Kas zayıflığı merdiven çıkmayı ya da yerden kalkıp sandalyeye oturmayı bile zorlaştırabilir.
  • Az bir baskıda bile kemiklerde acı duyulur. Bazı kemiklerde çatlaklar oluşabilir.

D Vitamini Kaç Olmalı ?

Tıbbi geçmişiniz, belirtiler ya da yaşam tarzınızdan şüphelenilmişse doktorunuz basit bir kan testi ile D vitamini eksikliğine sahip olup olmadığınızı anlayabilir. D vitamini değeriniz nmol birimi üzerinden ölçülür.

Derecesi Değeri
Ciddi Eksiklik 30 Nmol Altı
Hafif Eksiklik 30 ile 50 Nmol arası
Normal Seviye 50 ile 125 Nmol arası
Yüksek Seviye 125 Nmol üstü

Kalsiyum, fosfat düzeylerini veya karaciğer fonksiyonlarını ölçen kan testleri ile D vitamini eksikliği anlaşılabilir. Bazen çocuklarda röntgen ile bileğe bakılır. Kemiğin şekline bakılarak problemin ne kadar ciddi olduğu anlaşılmış olur.

Yorumlar (2)

  1. Jack

    Multiyaşam Staff, thanks a lot for the article post.Much thanks again. Fantastic.

  2. Erdem

    D vitamini hakkında merak edilen tüm sorulara cevap vermişsiniz. Gerçekten tebrikler tüm makaleyi zevkle inceledim. En kısa sürede de d vitamini değerlerimi ölçtürmem gerektiğine kanaat getirdim. Teşekkürler.

Sonraki yazı yükleniyor...