Dr. Geraldine Dawson (Duke Otizm Merkezi): Doktorlar Ve Otizm Soruları - Multi Yaşam
Dr. Geraldine Dawson (Duke Otizm Merkezi): Doktorlar Ve Otizm Soruları

Dr. Geraldine Dawson (Duke Otizm Merkezi): Doktorlar Ve Otizm Soruları

Genç çocuklarda otizm teşhisi nasıl konur?

*Otizm teşhisi uzman klinik doktorlarının çocukların davranışlarını izlemesi ile konur. Klinik doktoru çocuğa otizm belirtilerini incelemek için tasarlanmış olan oyunlar oynatır ve kaç tane belirtinin mevcut olduğunu saptar.

*İki kategoriden belirli bir sayıda belirtinin bulunması gerekir: Diğer insanlar ile sosyal etkileşim ve iletişim kurma zorlukları ve kısıtlı ve tekrarlayan hareketlerin bulunması. Davranışların gözlemlenmesinin yanında genetik test te yapılmaktadır.

Otizmin erken belirtileri nelerdir?

Otizmin belirtileri en erken 12-18 aylık çocuklarda başlamaktadır. Belirtiler:

  • İnsanlara olan düşük ilgi
  • El kol hareketlerini az kullanmak
  • Sosyal oyunlara katılmamak
  • Çocuğun ismi söylendiğinde sürekli olarak yanlış yöne bakması

Bazı çocuklarda belirtiler sosyal durumlar zorunlu olmayana kadar ortaya çıkmayabilir. Bazı çocuklar ebeveynleri gibi tanıdık yetişkinlerle rahat bir şekilde temasa geçebilirken kendi yaşıtlarıyla sorun yaşamaktadır.

Dr. Sam Berne (Davranış optometri uzmanı)

Otizm yelpaze bozukluğu (ASD) teşhisi konulan hastalar neden göz teması kurarken zorluk yaşamaktadır?

*Araştırmacılar son dönemde yapılan araştırmalarda ASD teşhisi konulan kişilerin göz teması kurmada zorlandığını keşfetmiştir. Bir çalışmada beynin korteks altı sistemi yüksek aktivite göstermiştir ve araştırmacılar otizmli kişilerin göz temasından kaçınmasının nedenini buna bağlamaktadır.

*Çocuklarda bu yol ne kadar kullanılırsa görme merkezi o kadar gelişir. Bu durum otizm teşhisi konulan kişinin sosyal ipuçlarını daha rahat tanımasını sağlar ve sevdikleri ile iletişim kurabilir.

Görsel işleme ASD olan kişiyi nasıl etkiler?

*Araştırmacılar bilginin gözün gördüğü görsel ile bağlantılı olması durumunda daha etkili olduğunu keşfetmiştir. Çünkü görme baskın duyudur, görsel bilgi işlememizi arttırmamız hareketleri, oryantasyonu ve göz, beyin, vücut arasındaki ilişkiyi anlamamıza yardımcı olur.

*Bazı ASD hastaları, özellikle çocuklar, görsel yolla iletişim kuramayabilirler. Bazıları belirli davranışlar gösterebilir ve bu daha geniş görüş sorunlarının belirtisi olabilir. 

Bu davranışların içerebileceği ancak sınırlı olmadığı belirtiler:

  • Göz seğirmesi ve göz kırpmak
  • Genişleyen göz bebekleri
  • Kararsız göz hareketleri
  • Zayıf göz teması ya da göz temasından kaçınma
  • Okurken sıkça yeri kaybetmek
  • Okurken bir gözü kapatmak ya da bloklamak
  • Gözün kenarından bakmak
  • Kitabı göze fazla yakın tutmak
  • Gölgelere, düzenlere ve ışıklara karşı aşırı ilgili olma
  • Nesnelere takılmak ya da üzerlerine koşmak
  • Merdivende yukarı ya da aşağı gideceğini karıştırmak
  • Sallanma

Dr. Raun Melmed

Kardeşler, otizm ve otizm bağlantılı olan kardeşlerinin bakımına nasıl dahil edilir?

*Engelli veya hastalıklı çocukların kardeşleri genellikle ihmal edilmiş, utanmış, öfkeli hisseder ve hatta kendi davranışlarına meydan okuyabilir. Peki ne yapılabilir? Engeli bulunmayan kardeşi, diğer kardeşi ile birlikte doktor ziyaretlerine gelmeye teşvik edin. Bu katımlar sırasında ne kadar mutlu olduğunuzu ona hissettirin.

*Otizmli kardeşleriyle ilgili olumsuz ve kafa karıştırıcı düşüncelerinin yaygın olduğunu bilmelerini sağlayın. Onlara bu düşüncelerden bazılarının ne olduğunu duymak isteyip istemediğini sorun. Eğer kabul ederlerse bazı kardeşlerin ebeveynlerinin engelli veya hastalıklı çocukla geçirdikleri zamana içerlediklerini söyleyin. Bazıları davranışlarından utanırken diğerleri ise bir gün kardeşlerine bakmak zorunda kalmaktan korkabilirler.

*Bu “kafa karıştırıcı” hislerin bazılarının normal olduğunun altını çizin. Bu tür hislere sahip olup olmadıklarını sorun ve onlara sahip olduklarını kabul etmeye hazırlıklı olun.Çocuklarla açık iletişim halinde olun ve onlara geçirdikleri durumun zor olduğunu ve duygularının normal olduğunu anlatın.

Eğer çocuğum dinlemezse ve sürekli mızmızlanırsa ne yapmalıyım?

*Bu durum otizmli çocukların ebeveynleri ve genel tüm çocuklar için yaygın bir sorundur. Çocuğa istenen davranış için bir talep olarak bir sinyal verilir. Sözlü uyarıyı sinyal ile birleştirdikten ve iki ya da üç kez kullandıktan sonra sözlü uyarı geri çekilir ve sinyal tek başına kullanılır.

*Bu sinyaller hem ebeveynleri hem de mızmızlanan çocuğu rahatlatır. Çocuk “Şimdi ne yapmam gerekiyor?”

*İçeride veya toplum içinde çok yüksek sesle konuşan çocuklara “ses” için “V” işareti kullanılabilir. Baş parmağını emen, tırnaklarını yiyen ve hatta saç çeken çocuklar için üç parmak ile işaret etmek, 3’e kadar say ve 3 nefes al olarak öğretilebilir.  Kendisine halk içinde uygunsuz bir şekilde dokunan çocuklara “özel” için “P” gösterilerek ne yaptığını düşünmeye teşvik etmek olabilir.

*Gizli sinyaller sadece düşünce ve öz denetim bağımsızlığını teşvik etmekle kalmaz. Aynı zamanda, sözlü olarak sözlü olarak dikkat çekmekten kaçınan çocuklar için çok utanç verici ve müdahaleci olmaktan çıkar.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...