Erken Başlangıçlı Parkinson Hastalığı Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Erken Başlangıçlı Parkinson Hastalığı Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Parkinson, merkezi sinir sisteminde oluşan ve ilerleyen bir hastalıktır. Bu durum, beyinde dopamin üreten hücrelerin kaybından kaynaklanır. Genellikle bu hastalık 60'lı yaşların başında olan kişilerde teşhis edilir. 50 yaşından önce tanı konan kişilerde erken başlangıçlı Parkinson vardır. Parkinson hastası olan yaklaşık 1 milyon Amerikalı'nın yaklaşık yüzde 2'si 40 yaşın altındadır. Hastalığın varlığı gençlerde araştırılmadığından bu oranlar çok daha yüksek olabilir.

Erken Başlangıçlı Parkinson Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Endişelenmeli miyim?

Erken başlangıçlı Parkinson, ciddi bir kronik hastalıktır. İlaçlar ve yaşam tarzında yapılacak değişiklikler çoğu zaman belirtileri azaltır ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir.

Çalışmalar Devam Ediyor

Parkinson hastalığı üzerinde yapılan araştırmalar hâlâ devam etmektedir. Daha etkili ilaçların geliştirileceğine ve eninde sonunda bir tedavi bulunacağına dair umut vardır.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Parkinson için Nöroloji (Beyin ve Sinir Hastalıkları) bölümüne gidilir.

Erken Başlangıçlı Parkinson Hastalığının Belirtileri

Parkinson hastalığının belirtileri, tanının konulduğu yaş ne olursa olsun genellikle aynıdır. Ancak, böyle söyleniyor olsa da belirtiler kişiden kişiye değişebilir.

Son zamanlarda yapılan araştırmalar, motor kabiliyetlerinin dışındaki belirtilerin genellikle genç hastalarda ilk kez meydana geldiğini düşündürmektedir.

Erken Başlangıçlı Parkinson Hastalığının Nedenleri

Bu hastalık, hücrelerin beyinde dopamin üreten kısımları kaybolduğunda ortaya çıkar. Dopamin, hareketi kontrol eden beyin sinyallerini göndermekten sorumludur. Bazı genler, erken başlangıçlı Parkinson hastalığıyla ilişkilendirilmektedir.

Çalışmalar, 20 yaşından önce başlayan Parkinson hastalığının yüzde 65’inin genetik mutasyon nedeniyle bu durumu yaşadığını gösteriyor. Bu vakıf, 20 – 30 yaş aralığında hastalığın erken belirtilerini yaşamaya başlayanların %32’sinin bu mustasyondan etkilendiğini belirtmektedir.

Hastalığa neden olan çevresel faktörler; böcek ilaçları, mantar ilaçları ve yabani ot öldürücüler gibi kimyasal toksinlere maruz kalmakla alakalıdır. ABD Gazi İşleri Bakanlığı, Parkinson hastalığına portakal gazına maruz kalmanın sebep olduğunu belirtiyor. Portakal gazı, Vietnam Savaşı sırasında kullanılan sentetik bir kimyasal herbisit ve yaprak dökücüdür.

Parkinson Hastalığında Risk Faktörleri

Parkinson hastalığının ortaya çıkma riski şu durumlarda daha yüksektir:

  • Erkekseniz
  • Organik veya endüstriyel atıkların bulunduğu bir bölgede yaşıyorsanız
  • Manganez veya kurşun gibi zehirli kimyasallara maruz kaldığınız bir işte çalışıyorsanız
  • Kafa travması geçirdiyseniz
  • Portakal gazı veya diğer herbisitlere maruz kaldıysanız
  • Kimyasal çözücülere veya poliklorlu bifenillere maruz kaldığınız bir işte çalışıyorsanız

Erken Başlangıçlı Parkinson Hastalığının Teşhisi

Parkinson hastalığını tespit etmek için kullanılabilecek bir test yoktur. Parkinson tanısı konulması zor ve zaman alıcıdır. Hastalık, genellikle belirtilerinizin gözden geçirilmesi ve fiziksel bir muayene ile bir nörolog tarafından teşhis edilir.

Beyninizin dopamin sistemini görselleştirmek için DATscan kullanılması tanının doğrulanmasına yardımcı olabilir. Kan testleri ve MR taraması gibi diğer görüntüleme testleri, Parkinson hastalığını teşhis etmez. Ancak, belirtilerinize başka hastalıkların neden olmadığını anlamak için bu görüntüleme testlerinden faydalanılabilir.

Erken Başlangıçlı Parkinson Hastalığında Tedavi Seçenekleri

Parkinson hastalığının tedavisi, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmayı amaçlamaktadır.

İlaç tedavisi seçenekleri şunları içerebilir:

İlaç Etki
Levodopa Beyinde dopamine dönüşen bir kimyasaldır. Erken başlangıçlı Parkinson hastaları, istemsiz hareketler gibi olumsuz yan etkiler yaşayabilirler.
Dopamin antagonistleri Beyinde doğal olarak bulunan dopamini taklit edebilir. Levodopa kullanmak istemeyen kişiler bunun yerine bu terapiyi kullanmayı tercih edebilirler.
MAO-B inhibitörleri Beyindeki dopaminin parçalanmasını azaltmaya yardımcı olabilir.
Katekol-O-metiltransferaz inhibitörleri Levodopa’nın beyin üzerindeki etkilerini uzatmaya yardımcı olabilir.
Antikolinerjikler Titremeyi azaltmaya yardımcı olabilir.
Amantadin Kas kontrolünü geliştirmek ve kaslardaki sertliği azaltmak için kullanılabilir.
Derin beyin stimülasyonu Erken başlangıçlı Parkinson hastaları için iyi bir seçenek olarak kabul edilir. Bunun nedeni, erken başlangıçlı Parkinson hastalarının, komplikasyonlara neden olabilecek başka hastalıklara sahip olma ihtimalinin düşük olmasıdır.

Derin beyin stimülasyonu, elektrotların beyninizin belirli bölgelerine yerleştirildiği cerrahi bir işlemdir.  Bu elektrotlar bir jeneratöre bağlanır. Jeneratör, beyne elektrik titreşimleri göndermek için programlanmıştır.

Bu işlem şu belirtileri hafifletebilir:

  • Titreme
  • Kaslarda katılık
  • Kaslarda sertlik
  • Hareketlerde yavaşlık
  • Yürümede zorlanma

Parkinson Hastalarında Bakım

Erken başlangıçlı Parkinson hastalarına bakmak oldukça zor olabilir. Bu rahatsızlığa sahip birine bakıyorsanız, kendi duygusal ve fiziksel sağlığınıza dikkat etmeniz son derece önemlidir.

Bu kişilere bakarken sadece zor bir hastalıkla uğraşmakla kalmıyor, aynı zamanda daha fazla sorumluluk üstleniyorsunuz. Tükenmişlik, hastalara bakan kişilerde yaygın olarak görülen bir durumdur. Bu yüzden, kendi gereksinimlerinizi karşıladığınızdan emin olmalısınız.

Parkinson Araştırmaları için Michael J. Fox Vakfı, hastalarla ilgilenen kişilere şunları önermektedir:

1 Destek Grubuna Katılın

Destek grubuna katılmak, korkularınız, endişeleriniz ve hayal kırıklıklarınız için size bir çıkış sunabilir. Ayrıca yeni ilaçlar, araştırmalar ve hastalıkla baş etme konusunda da bilgi edinebilirsiniz.

2 Sağlık Ekibinizi Genişletin

Size ve sevdiklerinize destek olması için sağlık ekibinize birçok uzman ekleyin. Bu ekibe terapistleri, beslenme uzmanlarını ve hareket uzmanlarını ekleyebilirsiniz.

3 Düzenli Olun

Doktor randevularını, biten ilaçların yenilerinin alınmasını ve kendi sorumluluklarınızı kolayca takip edebilmek için takvim düzenleyin.

4 Bilgilenin

Kendinizi eğitin, böylece ne beklemeniz gerekeceğini öğrenmiş olacaksınız. Bunu yapmanız, önceden planlama yapmanıza yardımcı olacaktır. Böylece yeni belirtilere hazırlıksız yakalanmazsınız.

5Depresyona Dikkat Edin

İlgilendiğiniz kişinin ruh halini yakından takip edin. İlk depresyon belirtilerine dikkat edin ve gerekirse yardım alın.

Depresyonun belirtileri:

  • Kızgın patlamalar
  • İştahta değişimler
  • Uyku sorunları
  • Endişe
  • Gerginlik
  • Bilişsel sorunlar

6Kendi ihtiyaçlarınızı göz ardı etmeyin

Kendinize dikkat etmezseniz başkalarına bakamazsınız. Sağlıklı beslenin ve kısa bir yürüyüş bile olsa düzenli olarak egzersiz yapın. Stresinizi atmanıza yardımcı olacak şeyleri öğrenin. Günlük tutmak, meditasyon veya yoga yapmak, stresi azaltmanıza yardımcı olabilir. Mola vermeniz gerektiğinde, hastayla ilgilenmesi için başkalarından yardım alın.

Erken Başlangıçlı Parkinson Hastalığını Önlemenin Yolları

Parkinson hastalığını önlemenin kesin bir yolu yoktur. Ancak, hastalığın oluşma riskini azaltmaya yardımcı olabilecek birkaç şey bulunur:

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...