Ferritin Nedir? Düşüklüğü Ve Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

Ferritin hücrelerimiz içinde bulunan bir tür proteindir. Daha sonra kullanmak için demir depolar. Ferritin kan tahlili, dolaylı yoldan vücuttaki demir miktarını ölçer.

Normal Ferritin Değerleri Nedir?

Ferritinin normal değer aralığı aşağıdaki gibidir:

  • Erkeklerde: 12 – 300 ng/mL (nanogram/mililitre)
  • Kadınlarda: 12 – 150 ng/mL

Normal aralıkta olsa bile düşük ferritin seviyesinin aynı zamanda düşük demir seviyesi anlamına geldiği çıkarımı yapılabilir.

Yukarıda verilen normal değer aralığı farklı laboratuvarlarda bir miktar oynayabilir veya laboratuvar farklı bir ölçüm birimi kullanıyor olabilir.

Ferritin Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Ferritin düşüklüğü vücutta yeterli miktarda demir olmadığı anlamına gelir. Demir eksikliği ise en yaygın görülen vücut bileşeni eksikliklerinden biridir. Vücudunuzun oksijeni etkili şekilde kullanamadığı anlamına gelir. Ferritin eksikliği yorgunluk, baş ağrısı gibi birçok farklı soruna neden olabilir.

– Ferritin Düşüklüğü Neden Olur?

Ferritin eksikliği kadınlarda erkeklere göre daha yaygın görülür.

1) Ağır Adet Kanaması
Ağır geçen adet kanamaları ferritin kaybına ve ferritin düşüklüğüne neden olur. Çoğu zaman neden saptanamasa da ağır adet kanamasının nedeni aşağıdakilerden biri olabilir:

  • Rahim tümörlerinin varlığı
  • Rahim içi doğum kontrol araçları kullanmak
  • Kan sulandırıcı etkisi olan ilaç tedavisi görmek
  • Polikistik over sendromu

2) Sindirim Sistemi Kanamaları
Sindirim sistemindeki kanamalar erkeklerdeki ve menopoza girmiş kadınlardaki ferritin düşüklüğünün en yaygın görülen nedenidir. Sindirim sisteminde kanaması olan kişi bu durumu fark edemeyebilir. Aşağıdaki etkenler sindirim sisteminde kanamalara yol açabilir:

  • Aspirin ve ibuprofen gibi steroid içermeyen iltihap giderici ilaçların kullanımı (mide kanamalarına yol açabilmektedir)
  • Mide ülseri
  • Mide veya bağırsak kanseri
  • Anjiodisplazi: Sindirim sisteminde görülen anormal damar gelişimidir. 60 yaş üzeri olan kişilerde sık rastlanır.
  • İltihaplı bağırsak hastalıkları (Crohn hastalığı, ülseratif kolit gibi)
  • Özefagus iltihabı: Reflü sonrasında yemek borusunda kanama ve iltihap oluşması

3) Demir Eksikliği Anemisi
Demir eksikliği ile kendini gösteren kansızlık ferritin düşüklüğüne yol açabilir. Aşağıdaki nedenlerle ortaya çıkabilir:

  • Yeterince demir içeren yiyecekler tüketmemek
  • Ağır adet kanamaları
  • Hamilelikte bebeğin kan dolaşımını da desteklemek için daha fazla demir gerekmesi ve bu ihtiyacın karşılanmaması
  • Kronik böbrek hastalıkları
  • Çok miktarda kan bağışı yapmak
  • Ağır burun kanamaları (nadiren)
  • İdrarda kan bulunması
  • Besin yolu ile yeterince demir almamak (hamile olmayan kişilerde nadiren görülür)

4) Emilim Sorunları
Demirin bağırsaklarda yeterince emilememesine neden olan sindirim sorunları da ferritin düşüklüğüne yol açabilir.

Ferritin Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

Ferritin yüksekliği vücutta ihtiyaçtan daha fazla demir olduğu anlamına gelir. Eklem ve mide ağrılarına neden olabilir. Ferritin yüksekliği karaciğerde bir sorun olduğu veya bazı tür kansızlık problemlerinin var olduğu anlamına gelebilir.

– Ferritin Yüksekliği Neden Olur?

1) Alkolik Karaciğer Hastalığı
Aşırı miktarda alkol tüketimi ile ortaya çıkan karaciğer hasarı ve karaciğer fonksiyon bozuklukları ferritin yüksekliğinin en yaygın görülen nedenidir.

2) Alyuvar Aktarımı
İnsan bedeninde fazla demiri atacak aktif bir mekanizma bulunmamaktadır. Nakil yolu ile aktarılan kanlarda demir bulunur. Dolayısıyla kansızlık gibi çeşitli sorunlar yüzünden alyuvar nakillerine veya kan nakillerine ihtiyaç duyan kişilerde sürekli demir artışı ve ferritin yüksekliği yaşanabilir. Bu durum bazen ölümcül olmaktadır.

3) Hemokromatoz
Hemokromatoz tüketilen besinlerden ihtiyaç duyulandan daha fazla demir emilmesi ile ortaya çıkan rahatsızlıktır. Vücuttaki aşırı demir yüklenmesi de denilebilir. Ciddi karaciğer, kalp, pankreas ve eklem sorunlarına neden olabilir. İki tür hemokromatoz vardır:

    Birincil Hemokromatoz: Genlerdeki bir sorundan kaynaklanan, kalıtsal hemokromatozdur. İnce bağırsakta gereğinden fazla demir emilimi ile ortaya çıkar. İkincil hemokromatozdan daha sık görülür, toplumda yaygın olarak rastlanmaktadır.

    İkincil Hemokromatoz: Başka bir hastalık veya etken yüzünden ortaya çıkan aşırı demir birikimidir. Bu etkenlere aşağıdaki örnek gösterebiliriz:

    • Talasemi veya sideroblastik anemi gibi bazı kansızlık türleri
    • Atransferrinemi: Demirin kullanılmak üzere eritrositlere taşınamamasına neden olan kalıtsal bir hastalık
    • Aceruloplasminemia: Retinada, bazal gangliyada ve bazı diğer organlarda demir birikmesine neden olan kalıtsal bir hastalık
    • Alkol dışı karaciğer yağlanması, süreğen hepatit C gibi bazı karaciğer hastalıkları
    • Hap şeklinde veya şırınga yolu ile demir destekleri almak. Bu desteklerin yanında C vitamini de alınırsa hemokromatoz ve ferritin yüksekliği ihtimali artar çünkü C vitamini demirin emilmesine yardım eder
    • Uzun süre ile böbrek diyalizine girmek

4) Diğer Nedenler
Bazı tür kanserler de ferritin yüksekliğine neden olmaktadır. Ayrıca ferritin yüksekliğinin eklem iltihabı (romatoid artrit) ile birlikte görüldüğü vakalar da mevcuttur.

3

İlk yorumu sen yaz

Tüm yorumları göster

Yorum yaz