Göz Kararması Nedenleri ve Tedavisi

Anlık göz kararması (özellikle ayağa kalkınca), çoğu zaman önemli bir soruna işaret etmez. Ancak genelde tansiyon ile ilgili bir problemin belirtisidir. Bu yüzden göz kararmasının nedeni tespit edilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır.

Göz kararmasında baş dönmesi, baygınlık, bulantı, duyuşta zayıflık gibi belirtiler de farklı şiddette kendisini gösterebilir.

Göz Kararması Neden Olur?

Tansiyon dalgalanmaları beyne yeterince kan gitmemesine neden olabilir. Sonucunda göz sinirlerinden gelen sinyallerin beyin tarafından yeterince yorumlanamaması ve göz kararması görülebilir. Göz kararması sorunlarının hepsi doğrudan veya dolaylı olarak tansiyon ile bağlantılıdır:

1) Postural Tansiyon Düşüklüğü

Birden ayağa kalkınca tecrübe ettiğimiz göz kararması postural tansiyon düşüklüğü nedeniyle ortaya çıkar. Ani kalkmalarda veya gerinmelerde yer çekimi etkisi ile ayak ve bacaklarımızda kan toplanır. Beyne yeterince kan gitmeyince göz kararması ve baş dönmesi oluşur.

  • Yaşlılarda görülmesi daha olasıdır.
  • Bazen bayılmaya neden olabilir.
  • Başka tansiyon problemleri olan kişilerde daha rahat ortaya çıkar.
2) Düşük Kan Hacmi

Kan hacminin azalması tansiyonun düşmesinde ve dolayısıyla göz kararmasına neden olabilir. Kan hacmindeki az miktarda değişimler göz kararmasına neden olmayabilir ama ani kalkıştaki tansiyon düşüklüğü etkisini artırabilir. Aşağıdaki nedenlerle kan hacmi düşebilir:

  • Kanamalar
  • Vücutta su kaybı: Aşırı terleme ve benzeri herhangi bir nedenle vücutta su kaybı olması göz kararmasına neden olabilir
  • İdrar söktürücü ilaç ve içeceklerin kullanımı
  • Damar genişletici ilaçlar
  • Uzun süreli yatak istirahati
3) Bazı Hastalıklar

Aşağıdaki hastalıklar tansiyon sorunlarına ve zaman zaman göz kararmasına neden olabilirler:

  • Atar damar tıkanıklığı, damar sertleşmesi
  • Şeker hastalığı: Uzun süreli açlık halinde göz kararması ortaya çıkabilir.
  • Anemi (kansızlık)
  • Kalp ritim bozuklukları
  • İç kulaktaki keseciklerde yaşanan sorunlar
  • Böbrek üstü bezi yetmezliği
  • Çoklu sistem atrofisi (bir tür sinir hastalığı)
  • Disotonomi
  • Ehler Danlos sendromu
  • Anoreksiya nevroza: Yeme bozukluğu ile karakterize bir hastalık
  • Parkinson
  • Dopamin beta hidroksilaz eksikliği

El ve ayakları ya da belden aşağısı felç olan kişilerde de vücudun üst kısmındaki tansiyon dengesi korunamadığı için göz kararması görülebilir.

4) Bazı İlaçlar ve Uyuşturucu Maddeler

Aşağıdaki ilaçlar tansiyon sorunlarına ve göz kararmasına neden olabilir:

  • Trisiklik veya monoaminoksidaz inhibitörü etken maddeli bazı antidepresan ilaçlar
  • Yüksek tansiyon ilaçları
  • Viagra gibi sildenafil ilaçlar
  • Alfa-1 bloker ilaçlar
  • Esrar, tetrahidrokannabinol gibi uyuşturucu maddeler
5) Diğer Nedenler

Gözde kararma aşağıdaki nedenlerle de oluşabilir:

  • B12 vitamini yetersizliğinin sinirsel yan etkilerinden biri de göz kararmasıdır.
  • Yeni doğum yapmış kadınlarda ve yatak istirahatinde olanlarda göz kararması görülmesi daha olasıdır.
  • Alkol tüketmek vücutta su kaybına neden olacağı için göz kararmasına neden olabilir.
  • Fiziksel ağrılar veya şiddetli duygusal gerilimler yüzünden vagus siniri uyarılırsa göz kararması oluşabilir.

Göz Kararması Nasıl Geçer?

Altta yatan ciddi bir hastalık yoksa, göz kararması giderilebilir.

1) Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Hayat tarzınızda ve beslenme düzeninizde yapacağınız değişikliklerle göz kararmasını engelleyebilirsiniz:

  • Susuz kalmamanız çok önemlidir. Günde en az sekiz bardak su içmelisiniz. Aşırı terlemeye yol açacak sıcak ortamlardan uzak kalmalısınız.
  • Alkol su kaybına neden olduğu için daha az tüketmeli veya bırakmalısınız.
  • Uzun süreli aç kalmayın.
  • Ayağa kalkarken yavaş hareket edin.
  • Otururken bacak bacak üstüne atmayın. Bu sayede kan bacaklarınızda daha az toplanır.
  • Tıbbi nedenlerle uzun süre istirahat etmeniz gerekiyorsa arada bir kısa sürelerle yatağınızdan doğrularak oturun.
  • Yataktan kalkarken birden ayağa dikilmeyin, önce bir süre oturarak toparlanın.
  • Varis çorabı giyebilirsiniz. Bu sayede ayaklarınıza uygulanan baskı ile birlikte kan dolaşımınız desteklenir, kan bacaklarınızda toplanmaz.
  • Yatağınızın baş kısmını bir miktar yükseltin.
  • Çok uzun süre ayakta durmayın.
  • Düzenli olarak yapılan orta tempolu egzersizler genel damar sağlığını iyi yönde etkiler. Kan göllenmeleri azalır ve tansiyon dalgalanmaları kısıtlanarak göz kararması engellenir.
  • Sabahları bir bardak kahve içmek iyi gelir.
2) İzometrik Egzersizler

İzometrik egzersiz, eklem hareketi olmaksızın yapılan durağan kas çalışmasıdır. Duvarı itmeye çalışmak, masayı kaldırmaya çalışmak birer izometrik egzersizdir. Ayağa kalkmadan önce bir havluyu veya lastik topu sıkıştırarak tansiyonunuzun yükselmesini sağlayabilirsiniz. Bu sayede ayağa kalktığınızda göz kararması yaşamazsınız.

3) Tuz

Tuz tüketmek tansiyon düşüklüğünü gidererek göz kararmasını önler. Kalp sorunlarından ve yüksek tansiyondan şikayeti olmayan kişiler tavsiye edilen günlük ortalama tuz kullanımını 5-10 gram geçebilirler. Tuz tüketimi sağlık risklerini artırma potansiyeli olan bir uygulamadır, özellikle yaşlı kişiler dikkatli olmalıdır.

4) İlaç Tedavisi

İlaç tedavileri genel anlamda tansiyon dalgalanmalarını düzenleyerek göz kararmasını engeller.

  • Fludrıkortizon sayesinde sodyum emilimi artarak kan hacmi yükseltilebilir.
  • Midodrin sayesinde bir miktar damar büzülmesi sağlanarak tansiyon yükseltilebilir.
  • İndometazin sayesinde damar genişlemesi bir miktar engellenerek tansiyon yükseltilebilir.
  • Otonom fonksiyon bozukluklarında L-dihidroksifenilserin etken maddeli ilaçlar kullanılabilir.
  • Beta bloker ilaçlar sayesinde sodyumdan (tuzdan) elde edilen verim artırılabilir.

Bu ilaçlar düşük miktarlarda bile etkili olan ilaçlardır. Kullanım şekilleri ile ilgili doktor tavsiyesine ve eczacı yönlendirmesine uyunuz.

İlk yorumu sen yaz

Tüm yorumları göster

Yorum yaz