Graft versus Host Hastalığı: Hücrelerin Savaşı

Graft versus Host Hastalığı: Hücrelerin Savaşı

Graft versus Host Hastalığı Nedir? Graft versus Host hastalığı, allojenik kemik iliği nakli sonrasında ortaya çıkan bir tepkidir. Allojenik nakil, donörün alıcı ile aynı olmadığı nakillerdir. Kendi kemik iliğinizin alınıp tekrar size nakledilmesi de mümkündür. Bu duruma otolog kemik iliği nakli denir. Kemik iliği hücreleri, bağışıklık sisteminin ana bileşenidir. Graft versus Host hastalığında nakledilen hücreler alıcının vücudunu yabancı olarak görür. Nakli yapılan hücreler, naklin yapıldığı kişinin hücrelerine saldırabilir. Bu nedenle bu duruma, nakli yapılan hücrelerle naklin yapıldığı kişinin hücrelerinin karşılaşması anlamına gelen Graft versus Host hastalığı olmuştur.

Graft versus Host Hastalığı Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Endişelenmeli miyim?

Graft versus Host hastalığı, kemik iliği naklinden sonra oldukça yaygın bir şekilde görülür. Ancak, nakil vücudunuz tarafından iyi bir şekilde karşılandıktan sonra genellikle bu durum geçer.

Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Graft versus Host hastalığı belirtileri olan ve kemik iliği nakli yapılacak biriyseniz bir an önce doktorunuzla görüşmelisiniz.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Kemik sağlığı için Ortopedi Ve Travmatoloji bölümüne gidilir.

Hastalığın Türleri: Akut ve Kronik Graft versus Host Hastalığı

Akut ve kronik olmak üzere iki tür Graft versus Host hastalığı bulunur.

Graft versus Host Hastalığı ve Lösemi

Graft versus Host hastalığı yaygın bir şekilde, kemik iliği nakli olan lösemi hastalarında görülür. Lösemi, kemik iliği hücrelerinde başlayan bir kanser türüdür. Kemik iliği, kemiklerde bulunan ve kan hücrelerinin üretilmesini sağlayan sünger benzeri bir bölgedir. Lösemi hastalarında kemik iliği kontrolsüz bir şekilde büyüyebilir. Bu durum, alyuvar hücrelerinin reaktif eksikliğiyle birlikte akyuvar hücrelerinin içeriye girmesine neden olur. Birçok tedavisi olsa da lösemi hayati risk oluşturan bir hastalıktır.

Löseminin bazı türlerini yaşayan kişilerde diğer tedavi türleri başarısız olduğunda kemik iliği nakli yapılabilir.

Kemik iliği nakli ile tedavi edilebilen lösemi türleri:
Akut lenfositik lösemi (ALL)
Kronik miyeloid lösemi (KML)
Akut miyeloid lösemi (AML)

Graft versus Host Hastalığı Nasıl Gelişir?

Graft versus Host hastalığının nedeni her zaman net değildir. Ancak araştırmacılar Graft versus Host hastalığını artıran bazı risk faktörleri olduğu konusunda hemfikirdir. Graft versus Host hastalığında en büyük risk faktörü alıcı ile donör arasındaki insan lökosit antijenlerinin uyuşmazlığıdır. Bu durum hem kronik hem de akut Graft versus Host hastalığına yol açabilir.

Akut Graft versus Host hastalığı için risk faktörleri şunlardır:
Alıcı ve donör arasındaki yaş farklılıkları
Alıcı ve donör arasındaki cinsiyet farklılıkları
Önceki yıl içerisinde hamile olan birinden kemik iliği alınması

Kronik Graft versus Host hastalığında birincil risk faktörü kişide akut Graft versus Host hastalığının olmasıdır.

Graft versus Host Hastalığının Belirtileri

Donörden alınan kemik iliği hücreleri, alıcının hücrelerine saldırmaya başladığında vücudun bazı sistemlerinde belirtiler ortaya çıkar.

Yakın zamanda kemik iliği nakli geçirdiyseniz ve bu sorunlardan herhangi birini yaşıyorsanız doktorunuza başvurmalısınız.

Graft versus Host Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Doktorunuz Graft versus Host hastalığınızın olduğundan şüpheleniyorsa kan testi yapılır. Bu test, genellikle enfeksiyona işaret edecek şekilde akyuvar hücrelerinin sayısının çok yüksek seviyede olmasına işaret edecektir.

Testinizin sonucunda akyuvar hücresi sayısı yüksekse doku biyopsisi yapılmasına ihtiyacınız olabilir. Biyopsi genellikle yatıştırıcı ilaçlar verildikten sonra yapılır. Ayrıca, lokal anestezi ile de yapılabilir. Graft versus Host hastalığından etkilenen bölgeden küçük bir doku parçasının alınması gerekir. Daha sonra alınan bu parça laboratuvara gönderilerek anormallikler için kontrol edilir.

Çoğu zaman enfeksiyon belirtilerinin saptanması için idrar tahlilinden de faydalanılır. İdrar testleri, diyabet ve mesane enfeksiyonları gibi durumların seçeneklerin arasından çıkarılması için kullanılabilir.

Graft versus Host Hastalığında Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Graft versus Host hastalığının öncül tedavisinde reçeteli bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar donör hücrelerin bağışıklık tepkisini azaltır. İlaç damardan ya da oral steroid olarak verilir.

Graft versus Host Hastalığını Önlemenin Yolu Var mı?

Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlarla yapılan koruyucu tedavi ile nakil sonrasında Graft versus Host hastalığının ortaya çıkma riski azalabilir. Bu ilaçlar genellikle nakilden önce kullanılmaya başlanır. Doktorunuz, nakli tamamladıktan sonra birkaç ay boyunca almaya devam etmenizi önerebilir.

Graft versus Host Hastalığının İyileşmesi

Kemik iliği naklinden yaklaşık bir yıl sonra vücudunuz nakledilen hücreleri tolere edebilir. Bu durumda bağışıklık sistemini baskılayan ilaçları kullanmaya daha az ihtiyaç duyulur.

Bir yıl içerisinde çoğu alıcıda donör hücrelerine uygun olan yeni T-lenfositler oluşur. Eşleşen bu hücreler, donörün iliğinin alıcının hücrelerine saldırmasını önler.

Tolerans durumuna giremeyen kişilerde bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların daha uzun süre kullanılması gerekebilir.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...