Kimlerin Kan Nakli Terapisine İhtiyacı Vardır?

Kimlerin Kan Nakli Terapisine İhtiyacı Vardır?

Kan nakli olduğunuz zaman damar yoluyla kan takviyesi alırsınız. Kan nakli bazen yaralanma ya da ameliyat nedeniyle aşırı kan kaybı durumlarında gerekir. Bazı kişilerin hemofili ya da kanser gibi medikal nedenlerden ötürü düzenli kan nakli olması gerekir. Buna kan nakli terapisi adı verilir. Ulusal Kalp, Akciğer Ve Kan Enstitüsü’ne göre her yıl 5 milyon Amerikalının kan nakline ihtiyacı olmaktadır. Bütün kan nakillerin de ilk önce laboratuvar testleri ile bağışçının kan grubu ile kanı alacak kişinin kan grubunun uyumlu olup olmadığı öğrenilmelidir. Bağışçının kanı enfeksiyonlar ve riskler için detaylı olarak incelenmelidir. Ancak ciddi karmaşıklıklar da meydana gelebilir.

Kimlerin Kan Nakli Terapisine İhtiyacı Vardır?

Bazen hastalıklar vücudun sağlıklı kan üretmesini zorlaştırır.

Kan nakli terapisine ihtiyaç duyan bazı hastalıklar:

  • Kansızlık
  • Kanser
  • Hemofili
  • Böbrek hastalıkları
  • Karaciğer hastalıkları
  • Ciddi enfeksiyonlar
  • Orak hücreli anemi
  • Trombositopeni

Kan Nakli İçin Uyumlu Kan Grupları

Kan Grupları: 4 ana kan grubu vardır. O, A, B ve AB.

Ayrıca kanımızda Rh adı verilen bir madde farklılığı da vardır. Bazı kişilerde Rh faktörü bulunur bunlar Rh pozitiftir. Rh faktörü olmayanlar ise Rh negatiftir. Kan gruplarını AB+ ya da AB- gibi seslendirilmesinin nedeni budur.

Kan naklinde kan gruplarının uyumlu olması önemlidir. Eğer uyumlu değilse kanı alan kişinin antikorları yeni verilen kana saldıracaktır.

O- kan grubu evrensel vericidir. Çünkü O- kan grubu bütün kanlar için güvenlidir. Kan grubunun öğrenilmesi için yeterli zaman olmayan acil durumlar O- kan kullanılır. AB+ kan grubu olanlar ise evrensel alıcıdır.

Kan Bileşenleri

Hepimizin kan grubu aynı olmasa da hepimizin kanında aynı bileşenler vardır. Kanda katı ve sıvı bölümler vardır. Katı bölümler kırmızı ve beyaz hücreler ile pıhtı hücreleridir. Sıvı bölüm ise plazmadır. Su, protein ve tuz içerir.

Eğer kan nakli terapisi alıyorsanız kanın sadece belirli bileşenlerine ihtiyacınız vardır. Örneğin orak hücreli anemi olan kişiler sadece kırmızı kan hücrelerine ihtiyaç duyar. Lösemi olan kişiler ise pıhtı hücrelerine ihtiyaç duyarlar.

Kan Nakli Terapisine Hazırlanma

Eğer kan grupları uyumlu değilse ciddi karmaşıklıklar meydana gelebilir. Kan gruplarını uyumunu öğrenmek için örnek alınır ve laboratuvarda test edilir. Eğer demir içeren takviyeler alıyorsanız doktorunuza söylemeyi unutmayın. 

Kan nakli terapisi için izin belgesi imzalamanız gerekebilir.

Ekstra ücretler gecikmeler hakkındaki sorularınızı prosedürden önceki gün doktorunuza sorabilirsiniz. Ayrıca ailenizden size kan vermesi mümkün olan bireyler de olabilir.

Kan Nakli Terapisi Prosedürü

Kan nakli terapisi hastanelerde ayakta tedavi ile geçekleştirilir. Eğer kalıcı damar yolunuz yoksa yeni bir damar yolu açılacaktır. Sağlık kurumunuz kimlik bilgilerinizi ve kan grubunuzu alçağınız kan grubu ile karşılaştırır.

Yan etkileri azaltmak için düşük dozlarda Benadryl ya da Tylenol verilebilir. Hayati değerleriniz kontrol altında tutulacaktır. Genel olarak damar yolunuza dikkat etmeniz durumunda kan nakli terapisi sırasında gezmenizde bir sakınca yoktur.

Bireylerin geneli naklin ardından kısa sürede gündelik hayatlarına dönebilirler. Özel durumlarınız için doktorunuzla konuşun.

Riskler Ve Yan Etkiler

Uyumlu kanın kullanılması hayati öneme sahiptir. Eğer uyumlu değilse bağışıklık sisteminiz yeni kana saldıracaktır. Bu durum hayati tehlikeye yol açabilir.

Kan nakli Reaksiyonları:

  • Sırt, göğüs ve kas ağrısı
  • Soğuk terleme
  • Öksürme
  • Ateş
  • Baş ağrısı
  • Kurdeşen
  • Kaşıntı
  • Şişme

Gecikmeli kan nakli reaksiyonu da yaşayabilirsiniz. Bu durum kan naklinden bir gün ya da bir hafa sonra ortaya çıkabilir. Bazen buna koyu renk idrar da dahildir.

-Demir Birikmesi

Devam eden kan nakli kişide demir birikmesine yol açabilir. Aşırı miktarda demir birikmesi hayati organlarda hasara yol açabilir. Demir birikmesini engellemek için dikkatli inceleme gerekir. Bu demirden kurtulmak için ilaç tedavisi kullanılır.

Kan Nakli Terapisi Alternatifi

Şu an için insan yapımı kan bulunmasa da bazı ilaçlar ile kanın bazı bölümlerinin görevi sağlanabilmektedir. Buna kanda al yuvar oluşturan Eritropotein de dahildir. Bu ilaçlar kan nakli terapisinin sıklığını azaltabilir.

Kaynak: https://www.healthline.com

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...