Koledokolityaz: Şiddetli Ağrı Tıbbi Tedavi Gerektirebilir!

Koledokolityaz: Şiddetli Ağrı Tıbbi Tedavi Gerektirebilir!

Koledokolityaz Nedir? Safra kanalı taşları veya safra kanalındaki safra taşları olarak da adlandırılan koledokolityaz safra kanalında safra taşı bulunmasıdır. Safra kesesinde genellikle safra taşları oluşur. Safra kanalı, bağırsaklara safra kesesinden safra taşıyan tüptür. Safra kesesi karnın sağ üst tarafında, karaciğerin altında armut şeklinde bir organdır. Bu taşlar genellikle safra kesesinde kalır veya engellenmeden safra kanalından geçer. Ancak, safra taşı olan tüm insanların yaklaşık %15'inin, Kuzey Amerika Tıp Kliniği'nde yayınlanan araştırmaya göre ileriki zamanlarda safra kanalı veya koledokolityaz safra taşları olacaktır.

Koledokolityaz Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Safra Kesesi Taşını Nasıl Anlarım?

Genelde herhangi bir belirtiye neden olmazlar. Fakat safra kesesi taşları, safra kanallarını tıkarsa ani ve şiddetli karın ağrısına neden olabilir. Bu ağrı sağ yana, sırta ve sağ kürek kemiğine vurabilir.

Dipnot:

Az yağlı yemek safra taşlarını düşürmez veya küçültmez. Bu yüzden hiç yağ yememezlik yapmayın. Özellikle, hiç yağ tüketilmemesi yeni safra taşlarının oluşmasına ve daha şiddetli sağlık sorunlarına yol açabilir.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Safra kesesi taşı için Genel Cerrahi bölümüne gidilir.

Koledokolityazın Belirtileri

Safra kanalındaki safra taşları aylar, hatta yıllar boyunca belirtiye neden olmayabilir.

Ancak kanala bir taş gelir ve tıkanırsa, şu belirtileri yaşayabilirsiniz:
Sağ üst veya orta üst karın bölgesindeki ağrı
Ateş
Sarılık (Cildin ve gözlerin sararması)
İştah kaybı
Mide bulantısı ve kusma
Kil renginde dışkı

!Safra kanalındaki safra taşlarının neden olduğu ağrı sporadik olabilir ve uzun sürebilir. Ağrı bazen hafif olabilir ve sonra aniden şiddetlenebilir. Şiddetli ağrı, acil tıbbi tedavi gerektirebilir. En şiddetli belirtiler, kalp krizi gibi kardiyak olaylarla karıştırılabilir.

!Safra kanalında safra taşı tıkandığında safra enfekte olabilir. Enfeksiyondan gelen bakteriler hızla yayılabilir ve karaciğere girebilir. Bu olursa, hayatı tehdit eden bir enfeksiyon olabilir. Diğer olası komplikasyonlar arasında biliyer siroz ve pankreatit bulunur.

Koledokolityazın Nedenleri

Kolesterol safra taşı ve pigment safra taşı olmak üzere iki tür safra taşı vardır. Kolesterol safra taşları genellikle sarı görünür ve en yaygın safra taşı türüdür.

Kimler Risk Altında?

Safra taşı veya safra kesesi hastalığı öyküsü olan kişiler safra kanalı taşları riski altındadır. Safra keselerinin çıkarıldığı insanlar bile bu durumu yaşayabilir.

Şu durumlar safra taşının oluşma ihtimalini artırır:
Şişmanlık
Düşük lifli, yüksek kalorili, yüksek yağlı diyet
Gebelik
Uzun süre açlık
Hızlı kilo verme
Fiziksel aktivite eksikliği
Safra taşları için bu risk faktörlerinden bazıları yaşam tarzında yapılacak değişikliklerle geliştirilebilir.

Değiştirilemeyecek risk faktörleri şunlardır:

Risk faktörleri: Açıklama:
Yaş:  Yaşlı erişkinler tipik olarak safra taşı için daha yüksek risk taşırlar.
Cinsiyet:  Kadınların safra taşlarına sahip olma olasılığı daha yüksektir.
Etnik köken:  Asyalılar, Amerikalı Hintliler ve Meksikalı Amerikalılar safra taşı için daha yüksek risk altındadır.
Aile geçmişi:  Genetik, safra taşında rol oynayabilir.

Koledokolityazın Tanısı

Belirtileriniz varsa doktorunuz safra kanalında safra taşının varlığını doğrulamak isteyecektir.

Bunun için şu görüntüleme testlerinden biri kullanılabilir:

Testler: Açıklama:
Transabdominal ultrason: Karaciğer, safra kesesi, dalak, böbrek ve pankreası incelemek için yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanan bir görüntüleme prosedürüdür.
Abdominal tomografi: Karından kesitsel bir şekilde röntgen çekilmesidir.
Endoskopik ultrason: Bir ultrason probu, esnek bir endoskopik tüp üzerine yerleştirilir ve sindirim sistemini incelemek için ağızdan sokulur.
Endoskopik retrograd kolanjiyografi: Safra kanallarındaki taşları, tümörleri ve daralmayı belirlemek için kullanılan bir prosedürdür.
Manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi: Safra kesesi, safra kanalları ve pankreas kanalının MR’ının çekilmesidir.
Perkütan transhepatik kolanjiogram: Safra kanallarının röntgeninin çekilmesidir.

Doktorunuz ayrıca enfeksiyonun varlığını aramak ve karaciğerle pankreasın işlevlerini kontrol etmek için aşağıdaki kan testlerinden birini veya birkaçını yapabilir:

  • Tam kan sayımı
  • Bilirubin
  • Pankreatik enzimler
  • Karaciğer fonksiyon testleri

Koledokolityazın Tedavisi

Safra kanallarındaki safra taşlarını tedavi etmek tıkanıklığın giderilmesine odaklanır.

Bu tedaviler arasında şunlar bulunur:
Taş çıkarma
Taşların parçalanması (litotripsi)
Safra kesesi ve taşları çıkarmak için ameliyat (kolesistektomi)
Taşı almak veya çıkmasına yardımcı olmak için ortak safra kanalının kesilmesini gerektiren bir ameliyat (sfinkterotomi)
Biliyer stentleme

Safra kanalındaki safra taşları için en yaygın tedavi biliyer endoskopik sfinkterotomidir. Biliyer endoskopik sfinkterotomi prosedürü sırasında, safra kanalına bir balon veya sepet tipi bir cihaz yerleştirilir ve bu cihaz, taşları çıkarmak için kullanılır. Safra kanalı taşlarının yaklaşık olarak %85’i biliyer endoskopik sfinkterotomi ile alınabilir.

Taş kendi başına çıkamazsa veya biliyer endoskopik sfinkterotomi ile temizlenemezse doktorlar litotripsi kullanabilirler. Bu prosedür taşları parçalara ayırmak için tasarlanmıştır, böylece taşlar kolayca yakalanabilir veya geçirilebilir.

Safra kesesindeki taşlar tam olarak alınamadıysa ya da safrada safra kesesi varsa bu durumda safra kesesi alınabilir. Ameliyatınızı yaparken, doktorunuz safra kanalını da inceleyerek başka taş kaldıysa onları da alacaktır.

Taşlar tamamen çıkartılamazsa veya sorunlara neden olan safra kesesi geçmişiniz varsa ancak safra kesesinin çıkarılmasını istemiyorsanız, doktorunuz biliyer stentler yani pasajı açmak için küçük tüpler yerleştirebilir. Bunlar yeterli drenajı sağlayacak ve gelecekteki koledokolityaz ataklarını önlemeye yardımcı olacaktır. Stentler enfeksiyonu da önleyebilir.

Koledokolityaz Nasıl Önlenebilir?

Bir kez safra taşınız olduysa muhtemelen bu durumu tekrar yaşayacaksınız. Safra keseniz alınmış olsa bile bu risk hâlâ vardır.

Orta yoğunlukta fiziksel aktivite eklemek ve diyette değişiklik yapmak (liflerin artırılması ve doymuş yağların azaltılması) gibi yaşam tarzına yapılacak değişiklikler gelecekte safra taşlarını oluşma olasılığınızı azaltabilir.

Hastalığın İlerleyişi

Yayınlanan 2008 tarihli bir araştırmaya göre, safra kanalı taşları, ilk olarak ortaya çıktıktan sonra 15 yıllık süre boyunca hastaların %4 ila 24’ünde tekrar oluşmaktadır. Bu taşların bir kısmı önceden kalmış olabilir.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...