Koordinasyon Eksikliği Nedir? Neden Oluşur?

Koordinasyon Eksikliği Nedir? Neden Oluşur?

Koordinasyon eksikliği, kas koordinasyon bozukluğu olarak da bilinen bir rahatsızlıktır. Pek çok kişi için vücut hareketlerini koordine ve düzgün bir şekilde yapmak son derece kolaydır. Yürüme, top atma ve kalem tutma gibi hareketler pek fazla efor gerektirmezler.

Ancak bu hareketlerin her birinde belli kas gruplarının kullanılması gerekir. Bu hareketler beynin önemli bir parçası olan beyincik tarafından kontrol edilirler.

Kas koordinasyon eksikliği, beyin ile vücudun geri kalanı arasında iletişim sorunu olmasından kaynaklanır. Bunun sonucunda spazmodik ve istikrarsız hareketler görülür. Kas koordinasyon eksikliği kişinin günlük hayatını etkileyebilir.

Koordinasyon Eksikliğinin Belirtileri

Bazıları için kas koordinasyon eksikliği yavaşça gelişen bir durumdur. Bazılarında ise bu rahatsızlık hiçbir belirti olmadan ortaya çıkar. Bu durum ilerlerse yürümede, kol ve bacakları hareket ettirmede zorluklar yaşanır. En sonunda ise yazma ya da gömleğin düğmelerini ilikleme gibi motor becerileri etkilenir.

Kas koordinasyon eksikliğinin diğer belirtileri:

  • Baş dönmesi
  • Görüşte bozulmalar
  • Konuşmada değişiklikler ya da sorunlar
  • Yutmada sorunlar
  • Ürperme

Koordinasyon Eksikliğinin Nedenleri

Koordinasyon eksikliğinin bilinen pek çok nedeni bulunmaktadır. Belirtiler kronik olabileceği gibi aniden gelip geçen türden de olabilir. Ancak çoğu vakada bu belirtiler beyinciğin hasar görmesi sonucunda ortaya çıkar.

1. Hastalık ve Yaralanma Sonucunda Açığa Çıkan Belirtiler

Koordine hareketlerin yapılması beyincik, periferik sinirler ve omurilik vasıtasıyla gerçekleştirilir. Bu yapılardan herhangi birine zarar veren hastalıklar veya yaralanmalar kas koordinasyon eksikliğine neden olabilir. Bu durumlar:

  • Kafa travması
  • Alkol kullanımı
  • Enfeksiyon
  • Multiple skleroz
  • İnme
  • Transient iskemik atak
  • Genetik kas koordinasyon bozukluğu
  • Serebral palsi
  • Beyin tümörü
  • Paraneoplastik sendrom
  • Nöropati
  • Omurilik yaralanmaları

Kas koordinasyon bozukluğuna neden olan kalıtsal durumlar Friedreich ve Wilson hastalıklarıdır. Friedreich kas koordinasyon bozukluğu, sinir sisteminde ve kalpte sorunlara neden olan genetik bir hastalıktır. Wilson hastalığı, karaciğere ve sinir sistemine vücutta bulunan aşırı bakırın zarar verdiği nadir görülen kalıtsal bir hastalıktır.

2. Zararlı Maddeler

Bazı zararlı maddelerin, kas koordinasyon bozukluğuna neden olan zararlı etkileri vardır. Bu maddeler:

  • Alkol
  • Bazı ilaçlar
  • Kemoterapi ilaçları
  • Lityum
  • Kokain ve eroin
  • Yatıştırıcılar
  • Cıva, kurşun ve diğer ağır metaller
  • Toluen ve diğer çözeltiler

Bazı kişilerde kas koordinasyon bozukluğu ara sıra görünür. Ara sıra görünen koordinasyon bozukluğu genetik değildir ve bilinen bir nedeni yoktur.

Doktora Ne Zaman Gitmelisiniz?

Şu durumlardan birini yaşadığınız takdirde doktora gitmelisiniz:

  • Denge kaybı
  • Yutmada güçlük
  • Birkaç dakikadan uzun süren koordinasyon eksiklikleri
  • Ayaklarda, kollarda ve ellerde koordinasyon kaybı
  • Konuşmanın bozulması
  • Yürümede güçlük

Doktorunuz muayene sırasında sağlık geçmişinizi sorar. Kas ve sinir sisteminizi detaylı bir şekilde inceleyen nörolojik bir muayeneden de geçersiniz. Denge, yürüme gibi motor becerilerinin yanı sıra el ve ayak parmaklarınızı nasıl kullandığınıza da bakılır. Bu durumu tespit etmek için kullanılan bir diğer test ise Romberg testidir. Bu test, gözleriniz kapalıyken ne kadar dengeli olabildiğinizi görmeye yarar.

Beyin hasarı, enfeksiyon ya da zararlı maddelerden kaynaklanan kas koordinasyon eksikliği çok net bir şekilde anlaşılabilir. Anlaşılamayan durumlarda belirtilerinizle ilgili sorulan sorulara verdiğiniz yanıtlar teşhis konulabilmesini kolaylaştırır. Sorulabilecek sorular:

  • Belirtileriniz ne zaman başladı?
  • Ailenizde sizin yaşadığınız belirtilere benzer belirtiler yaşayan birileri var mı?
  • En sık yaşadığınız belirti nedir?
  • Belirtileriniz hayatınızı ne kadar etkiliyor?
  • Kullandığınız ilaçlar ve takviyeler nelerdir?
  • Ne tür maddelere maruz kalıyorsunuz?
  • Uyuşturucu ya da alkol kullanıyor musunuz?
  • Görüş kaybı, konuşmada güçlük ya da kafa karışıklığı gibi başka belirtiler de yaşıyor musunuz?

Koordinasyon Eksikliği Testleri

  • Kan tahlili
  • İdrar tahlili
  • Tomografi
  • Manyetik rezonans (MR)
  • Omurilik sıvısının alınması
  • Genetik testler

Doktorunuz, teşhis koyabilmek için tüm belirtilerinizi değerlendirir. Nöroloğa görünmenizi de isteyebilir.

Koordinasyon Eksikliğiyle Yaşamak

Koordinasyon eksikliğinin kendisini düzeltmek şimdilik mümkün değildir. Ancak altında yatan sorunlar teşhis edildiği takdirde tedavi edilebilir. Örneğin, kafa travması iyileşebilen bir hastalıktır ve iyileştiği zaman koordinasyon eksikliği de geçer. Serebral palsi gibi durumlarda doktorunuz koordinasyon eksikliğini tedavi edemeyebilir. Bu durumla başa çıkmanın yolları vardır. Bazı ilaçlar, koordinasyon eksikliğinin belirtilerini azaltabilir.

Bazı durumlarda doktorunuz size yardımcı olabilecek cihazlardan faydalanmanızı ya da terapiye gitmenizi isteyebilir. Kullanabileceğiniz cihazlar arasında baston, sizin kullanabileceğiniz şekilde düzenlenmiş aletler ve iletişim yardımcıları bulunmaktadır. Koordinasyon eksikliğini tedavi etmek için kullanabilecek terapi yöntemleri:

1. Fizik Tedavi

Egzersiz, vücudun güçlenmesine ve hareket kabiliyetinin artmasına yardımcı olur.

2. Meşguliyet Terapisi

Bu terapiyle, yemek yeme ya da diğer motor becerileri geliştirilmeye çalışır. Meşguliyet terapisi günlük işleri yapabilmenize yardımcı olur.

3. Konuşma Terapisi

Bu terapi, iletişime yardımcı olacağı gibi yutma ve yemeye de yardımcı olur.

4. Beslenme Terapisi

Araştırmalar, koordinasyon eksikliğinin bazı durumlarda iyileştirilebilir olduğunu göstermektedir. E vitamini eksikliğiyle birlikte görülen koordinasyon eksikliğinde E vitamini takviyesi almak belirtileri hafifletecektir. Glüten, koordinasyon eksikliğini artıracağından beslenme düzeninden glütenin çıkarılması gerekir.

B3 ve nikotinamid, Friedreich koordinasyon eksikliğinin belirtilerini hafifletir. Tedaviyle frataksin seviyesi yükseltilir. Frataksin seviyesi, koordinasyon eksikliği yaşayan kişilerde oldukça düşüktür. Bu tedavinin hastalığı yavaşlatacağı veya tamamen durduracağı tam olarak bilinmemektedir.

Evde yapılabilecek basit değişiklikler koordinasyon eksikliği yaşayan kişiye yardımcı olacaktır. Yapabilecekleriniz:

  • Evi temiz tutmak
  • Geniş yürüme alanları oluşturmak
  • Trabzan yaptırmak
  • Kayıp düşmeye neden olacak her türlü şeyi kaldırmak

Koordinasyon eksikliği, kişinin bağımsızlığını etkileyebilir. Bunun sonucunda anksiyete ve depresyon yaşanabilir. Danışmanla veya terapistle görüşmek hastaya bu konuda yardımcı olacaktır. Aynı hastalığı yaşayan kişilerle görüşmek de son derece faydalıdır.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...