Metabolik Bunama (Metabolik Demans) Yaşlılığın Sonucu Değildir…

Metabolik Bunama (Metabolik Demans) Yaşlılığın Sonucu Değildir…

Metabolik Bunama Nedir? Bunama, yaşlı bireylerde daha sık görülen bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlık düşünme kabiliyetini ya da bilinci ve hafızayı azaltır. Bilişsel değişiklikler ve hafıza kaybı genellikle ilk fark edilen ve zamanla artan belirtilerdir. Bunama vakalarının çoğu başladıktan aylar, hatta yıllar sonrasına kadar fark edilmeyebilir. Çeşitli sağlık sorunları, bunamanın gelişmesine katkıda bulunabilir. Bunamanın özel bir türü, metabolizmadaki değişikliklerin sonucunda ortaya çıkabilir. Bu hastalığa metabolik bunama denir. Metabolizma, vücudunuzda gerçekleşen fiziksel ve kimyasal değişikliklerdir. Karaciğeri etkileyen hastalıklar, kontrol altına alınmayan diyabet ya da tiroit, paratiroit ve adrenal bezler gibi hormonları etkileyen bezlerin anormal bir şekilde işlemesi metabolizmada değişikliklere neden olur. Bu durumlar tedavi edilmezse metabolizmada uzun vadede değişikliklere yol açar. Bu uzun vadeli değişiklikler metabolik bunamanın oluşmasıyla sonuçlanabilir.

Metabolik Bunama (Metabolik Demans) Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Endişelenmeli miyim?

Metabolik bunamanın herhangi bir tedavisi yoktur. Bu rahatsızlığa neden olan hastalıkların, belirtilerin giderilmesine odaklanılır.

Neye Dikkat Etmeliyim?

Metabolik bunama ciddi hastalıklar nedeni ile oluşabilir. Bu nedenle belirtiler görüldüğü zaman ihmal edilmemesi gerekir.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Bunama (Demans) için Nöroloji (Beyin ve Sinir Hastalıkları), Psikiyatri (Ruh Sağlığı Ve Hastalıkları) bölümlerine gidilir.

Metabolik Bunamanın (Metabolik Demans) Belirtileri Nelerdir?

Metabolik bunamanın belirtileri herkesi farklı bir şekilde etkiler. Ancak, bunama genellikle kafa karışıklığına ve düşüncelerde değişikliklere yol açar. Bu değişiklikler birkaç dakika veya birkaç ay boyunca devam edebilir. Hastalığın ilk aşamalarında kafa karışıklıkları orta seviyede olur ve hemen fark edilmez. Bunama ilerledikçe belirtiler daha belirgin hale gelebilir. Bu belirtiler, sizin kendinize bakmanıza engel olabilir. Bunamanın ilerleyen aşamalarında yaygın olarak görülen bazı belirtiler vardır.

Bu durumun örnekleri:
Yemek pişirme, kıyafetleri yıkama gibi basit işlerin yapılamaması
Market gibi aşina olunan yerlerde kaybolma
Aşina olunan eşyaların adlandırılamaması
Eşyaları yanlış yerleştirme
Duygu durumunda değişiklikler
Kişilikte değişiklikler
Sosyal becerilerde azalma
İlerleyen aşama belirtileri:
Kişinin geçmişini ve yaşadığı önemli olayları unutması
Yemek pişirme, banyo yapma ve giyinme gibi basit işlerin yapılamaması
Okumada ve yazmada zorlanma
Halüsinasyon görme
Tartışmacı ve şiddet içeren davranışlar
Tehlikenin tanımlanamaması
Sosyal temastan uzak durma
Kelimeleri doğru bir şekilde telaffuz edememe

Metabolik Bunamanın (Metabolik Demans) Nedenleri Nelerdir?

Metabolik bunamaya, vücudunuzda yaşanan normal fiziksel ve kimyasal değişikliklere neden olan çeşitli hastalıklar yol açabilir.

Metabolik bunamaya neden olan durumlara bazı örnekler:
Addison veya Cushing hastalığı gibi endokrin hastalıkları
Kurşun, arsenik ya da cıva gibi ağır metallere maruz kalmak
Uzun süre kan şekerinin düşük olması
Kandaki kalsiyum seviyesinin yüksek olmasına neden olan hiperparatiroidizm
Tiroit hormonu seviyesinin düşük ya da yüksek olması
Karaciğerde siroz
B1 ve B12 gibi vitaminlerin eksikliği

Metabolik Bunama (Metabolik Demans) Nasıl Teşhis Edilir?

Metabolik bunamanın teşhis edilmesi için hem bunamanın hem de metabolizmadaki sorunların teşhis edilmesi gerekir. Bunama, doktorunuz tarafından teşhis edilir. Doktorunuz yaşadığınız belirtileri ve sağlık geçmişinizi inceleyecektir. Doktorunuz sinir sisteminizi muayene etmek için nörolojik bir muayene de yapabilir.

Bunama teşhisi konduysa doktorunuz daha başka testler de isteyebilir. Bu testler durumunuza metabolik bir sorunun neden olup olmadığının anlaşılması için kullanılır.

Metabolik hastalıkların teşhis edilmesinde yaygın olarak kullanılan kan testleri:
Amonyak seviyesi
Elektrolit seviyesi
Kandaki şeker seviyesi
Kanda üre nitrojen ve kreatinin seviyelerinin ölçülerek böbrek fonksiyonlarının kontrol edilmesi
Karaciğer fonksiyon testi
Tiroit fonksiyon testi
B12 vitamini seviyesi
Doktorunuz şu testleri de isteyebilir:
Omurilikten sıvı alınması
İdrar tahlili
Beslenme değerlendirmesi
Beyin tümörü gibi diğer durumların elenmesi için baş tomografisi ya da MR’ı

Tüm bu testlerden toplanan bilgiler, doktorunuzun size metabolik bunama olup olmadığına karar verebilmesine yardımcı olur.

Metabolik Bunama (Metabolik Demans) Nasıl Tedavi Edilir?

Metabolik bunamanın herhangi bir tedavisi yoktur. Tedavi, hastalığın belirtilerinin geçirilmesine yöneliktir. Alzheimer hastalığı gibi bunamanın diğer türlerini iyileştirmek için ilaçlar geliştirilmiştir. Bu ilaçların metabolik bunama üzerinde etkili olduğu gösterilmemiştir. Ancak, bunamaya metabolik durumlar neden oluyorsa hastalık genellikle iyileştirilebilir.

Tedavide, bunamaya neden olan sağlık durumunun kontrol altına alınması vardır. Diyabetiniz varsa hastalığın ilerleyişini yavaşlatmak için kan şekerinin kontrol altına alınması iyi olacaktır. Hastalığın iyileşmesi yaşadığınız belirtilerin ciddiyetine ve beyinde oluşan hasarın boyutuna bağlıdır. Bazen, beslenme eksikliklerinin ya da yüksek tansiyonun neden olduğu bunamanın ilerlemesi durdurulabilir ve hatta tersine çevrilebilir. Hastalığın tersine çevrilmesi, beyinde oluşan hasarın ne kadar olduğuna bağlıdır.

Metabolik Bunama (Metabolik Demans) Nasıl Önlenebilir?

Metabolik bunama, metabolizmada değişikliklerin sonucunda ortaya çıkar. Metabolizmadaki değişimler genellikle diyabet ya da tiroit hastalıkları gibi hastalıklarla ilişkilendirilirler. Metabolik ve hipotiroidi ya da diyabet gibi endokrinolojik hastalıkların kontrol altına alınması metabolik bunamayı önlemenize yardımcı olur.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...