Nekrotizan Vaskülit

Nekrotizan Vaskülit

Nekrotizan Vaskülit Nedir? Nekrotizan vaskülit ya da sistemik nekrotizan vaskülit, damar duvarlarının iltihaplanmasıdır. Bu durum genellikle küçük ve orta boyutlu damarları etkiler. Bu iltihaplanma kanın normal akışını kesebilir. Kangren de dâhil olmak üzere cilt ve kas hasarına neden olur. Kangren, dokuların ve organların ölümüdür. İltihaplanma damarların kalınlaşmasına, damarlarda yara oluşumuna ve damarların zamanla ölmesine neden olabilir. Etkilenen damarlar vücudun herhangi bir yerinde olabilir. Nekrotizan vaskülitin etkisi, etkilenen damarın nerede olduğuna ve hasarın ne kadar olduğuna bağlı olarak değişir.

Nekrotizan Vaskülit Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Otoimmün Hastalıklar

Otoimmün hastalıklar kısaca vücudun bir nedenden dolayı sağlıklı hücrelerine saldırması durumudur.

Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Herhangi bir otoimmün hastalık belirtisi sezerseniz mümkün olan en kısa sürede doktorunuzla temas kurun.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Otoimmün hastalıklar tanı ve tedavisi için İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümüne gidilir.

Nekrotizan Vaskülitin Nedenleri

Nekrotizan vaskülit, nadir görülen bir hastalıktır ve nelerin bu hastalığa neden olduğu bilinmemektedir. Otoimmünitenin bu hastalıklarda rol oynadığı düşünülmektedir. Otoimmünite, vücut antikorlar oluşturup kendi doku ve organlarınıza saldırdığında görülür.

Romatoid artrit ve sistemik lupus eritematozus gibi bağışıklık sistemi hastalıklarının varlığında bu hastalığın gelişme olasılığı daha yüksektir.

Sistemik nekrotizan vaskülitle ilişkilendirilen diğer durumlar:
Hepatit B
Poliarteritis nodoza
Kawasaki hastalığı (Mukokutanöz lenf nodüllü sendrom)
Skleroderma
Polianjitle birlikte granülomatozis

Bu durumların çoğu damarları etkileyebilir.

Nekrotizan Vaskülit Çocukları Nasıl Etkiler?

Sistemik nekrotizan vaskülit çocuklarda çok nadir görülür. 2016 yılında yapılan bir çalışmada Kawasaki hastalığı tanısı konulan çocuklarda sistemik nekrotizan vaskülit riski olduğu ortaya konmuştur. Kawasaki hastalığı ABD ve Japonya gibi gelişmiş ülkelerdeki çocuklarda kalp hastalıklarının önde gelen nedenlerindendir.

Nekrotizan Vaskülitin Belirtileri

Bu durum damarları etkilediğinden vücudun çeşitli yerlerinde belirtilere neden olabilir. Nekrotizan vaskülit hastalığının varlığı kesin olarak kanıtlayan belirtiler yoktur.

Tıbbi testlerin yapılmasına gerek kalmadan bazı belirtileri fark edebilirsiniz:
Titreme
Yorgunluk
Ateş
Kilo kaybı

Erkenden ortaya çıkan diğer belirtiler ise sadece kan tahlili ile tespit edilebilir. Testle belirlenecek durumlar arasında akyuvar hücrelerinin sayısının arttığını ve anemiyi gösteren lökosit sayısı da bulunur. Hastalık ilerledikçe belirtiler kötüleşebilir ve çeşitlenebilir. Belirtileriniz, vücudunuzun hangi kısmının etkilendiğine bağlıdır.

Vücudunuzun şu kısımları etkilenebilir:
Ağrı
Ciltte renk değişikliği
Genellikle bacaklarda görülen lezyonlar
Ciltte, genital bölgede ya da ağızda ülser

Bazı durumlarda bu hastalık sadece ciltle sınırlı kalabilir. Bazı durumlarda ise böbrek hasarı ve akciğerlerde kanama gibi durumlar yaşayabilirsiniz. Beyniniz etkileniyorsa yutkunmada, konuşmada ve hareket etmede güçlük çekebilirsiniz.

Nekrotizan Vaskülitin Teşhis Edilmesi

Çoğu durumda doktorunuz öncelikle kan örneği alacaktır. Bu örnek, antinötrofil sitoplazmik antikorlar için test edilir. Bu antikorlar kanınızda varsa sistemik nekrotizan vaskülit hastalığınız var demektir.

Antinörtofil sitoplazmik antikor testinin sonuçları pozitif gelirse ve belirtileriniz en az iki organınızı ve vücudunuzun diğer kısımlarını etkiliyorsa doktorunuz bu hastalıktan şüphelenebilir.

Doktorunuz teşhisi doğrulamak için başka testler yapmak isteyebilir. Bu testler arasında etkilenen bölgenin röntgeninin çekilmesi ve biyopsi de bulunur. Hepatit testi ve idrar tahlili de yapılabilir. Bazı durumlarda, vücudunuzda kan akışıyla ilgili sorunlar bu hastalığa neden oluyorsa göğüs röntgeni çekilmesi teşhis konulmasına yardımcı olabilir.

Nekrotizan Vaskülitin Tedavisi

Teşhis konulduktan sonra doktorunuzun ilk amacı iltihaplanmayı azaltarak damarların hasar görmesini engellemek olacaktır. Vaskülit, remisyona girdiğinde yani kontrol altına alındığında doktorunuz bu durumu korumak için tedavi sağlayacaktır.

İlk olarak nekrotizan vaskülit kortikosteroid denilen steroidlerle tedavi edilir. Bu ilaç türü, iltihaplanmanın azaltılmasına yardımcı olacaktır. Kortikosteroidler başta yüksek dozda verilir.

Hastalığın şiddetinin azalması durumunda doktorunuz ilacı kademeli olarak azaltabilir. Prednizolon (Pred Mild) ve metilprednizolon (Medrol), bu kortikosteroidlerin iki örneğidir.

Ayrıca, belirtileriniz düzelmezse ya da çok şiddetli ise siklofosfamid kullanmaya başlamanız gerekebilir. Bu ilaç kanser hastalığını tedavi etmek için kullanılan bir kemoterapi ilacıdır. Siklofosfamidinin, bazı vaskülit formların tedavisinde etkili olduğu kanıtlanmıştır.

Belirtileriniz kaybolduktan sonra bile bu ilaçları kullanmaya devam etmeniz gerekir. Belirtileriniz düzeldikten sonra en az bir yıl boyunca ilaçları kullanmanız gerekir.

Geleneksel tedavi etkili değilse doktorunuz biyolojik tedavi önerebilir. Bu tedavi türünde bağışıklık sisteminin bir kısmı hedeflenir. İlaç olarak genellikle rituksimab (Rituxan) kullanılır.

Hastalık remisyona girdikten sonra doktorunuz steroid tedavisini azaltır ve başka ilaçlar yazar. Bu ilaçlar arasında azatiyoprin (Imuran, Azasan) ve metotreksat bulunur. Her iki ilaç da bağışıklık sistemini baskılar.

Sistemik nekrotizan vaskülit tedavisi sırasında vücudun diğer bölgelerinin yakından takip edilmesi gerekir.

Yakından takip edilmesi gereken bölümler:
Sinir sistemi
Kalp
Akciğerler
Böbrekler

Bu bölgelerin gelişimini etkileyen bir hastalığınız varsa doktorunuz bu durumu düzeltmek için de uygun tedaviyi önerebilir.

Nekrotizan Vaskülitin Önlenmesi Mümkün mü?

Sistemik nekrotizan vaskülit, nedeni bilinmeyen bir bağışıklık sistemi hastalığı olduğundan önlenmesinin bilinen bir yolu yoktur.

Nekrotizan Vaskülitte İyileşme

Nadir görülen bu hastalık tedavi edilebilir. Ancak, nekrotizan vaskülitten etkilenen bölgelerdeki hasarlar tersine çevrilemez. Bu hastalığın tanısı konulan kişilerde, hastalığın iyileşmesi tedavi başlamadan önce dokulardaki hasarın ciddiyetine bağlıdır.

Muhtemel komplikasyonlar arasında tedavi sırasında bağışıklık sisteminin baskılanmasından dolayı enfeksiyon yaşanması ve nekrotize olan dokulardaki ikincil enfeksiyonlar bulunur.

Nekrotizan vasküliti olan hastalarda kötü huylu tümörler ve kanserli hücrelerin görülme riskinin daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...