Venöz Yetmezliği Belirtileri ve Tedavisi

Venöz yetmezliği, toplardamardaki kanın kalbe doğru değil ters yöne ilerlemesi durumudur. Çok uzun süre ayakta kalan hemen herkeste görülebilir. Damar problemi olan kişilerde venöz yetmezliği belirtileri daha şiddetli seyretmektedir.

Venöz Yetmezliği Belirtileri

Vakaların büyük kısmı bacaklarda görülür. Nadiren kollarda görülebilir. Venöz yetmezlik aşağıdaki belirtilere yol açabilir:

  • Bacaklarda sürekli ağrı veya ağırlık hissi
  • Kaşınma ve karıncalanma
  • Ayakta durdukça kötüleşen, uzanıp bacakları havaya kaldırınca azalan ağrı
  • Bacakların şişmesi
  • Bacaklarda ve ayak bileklerinde kızarma
  • Ayak bileği çevresindeki cilt renginin değişmesi
  • Varis (cilde yakın olan bacak damarlarının şişmesi, görünür hale gelmesi)
  • Bacak ve bilek çevresindeki cildin kalınlaşması, sertleşmesi
  • Bilek yakınında yara oluşması, egzama
  • Bacaklarda görülen yaraların yavaş iyileşmesi

Venöz Yetmezliği Neden Olur?

1) Damar Hasarı ve Baskı

Toplardamarlarda valf (kapakçık) adı verilen tek yönlü küçük setler bulunur. Kan kalbe doğru ilerlerken bu kapakçıklar açıktır; ters yönde ilerlerken kapanır ve kanın sağlıklı hareketine yardımcı olur.

Venöz yetmezliği yaşayan kişilerde bu kapakçıklar verimli çalışmaz; bu yüzden kan hareketi yavaşlamış, damarlarda göllenmiş haldedir. Bu durum ayakta iken şiddetlenir.

Aşağıdaki etkenler damar hasarına veya damarlarda aşırı baskıya yol açarak kronik venöz yetmezlik görülmesine zemin hazırlayabilir:

  • Yaşlanmak
  • Hareketsiz bir yaşam
  • Aşırı kilolu olmak
  • Çok uzun süre oturmak veya ayakta kalmak
  • Ağır yaralar (bacak kemiklerinde kırık oluşması)
  • Bacaklarla ilgili büyük bir ameliyat geçirmiş olmak
  • Varis

Not: Bacak kaslarının çok kuvvetsiz olması, bu yüzden damarların genişlemesi ve damar kapakçıklarının boşa çıkması da venöz yetmezlik sebebi olabilir.

2) Hamilelik

Venöz yetmezliği, hamilelerde sık görülebilen bir hastalıktır. Bunun nedeni, hamilelikte artan progesteron hormonudur. Progesteron hormonu, fetüsün desteklenmesi için yeni damar ağlarının oluşmasını ve damarların genişlemesini sağlar. Aynı etki bacakta da görülünce venöz yetmezlik ortaya çıkabilir.

  • Çoğu vaka doğumdan sonraki üç ay içinde herhangi bir tedavi gerektirmeden iyileşecektir.
  • Her bir sonraki hamilelik, venöz yetmezlik belirtilerinin daha görünür olmasına neden olabilir.
3) Derin Ven Trombozu

Derin ven trombozu, kanın damar içinde pıhtı atması durumudur ve en sık görüldüğü yer bacak derinindeki damarlardır. Damarın tıkanmasına neden olabilir, kanın göllenmesine ve ilerleyen zamanlarda venöz yetmezlik görülmesine yol açabilir. Aşağıdaki etkenler derin ven trombozunu tetikleyebilir:

  • Venöz yetmezliğe de neden olabilen aşırı kilo, uzun süreli oturmak gibi nedenler
  • Hiperkoagülabilite: Kanın pıhtılaşma faktörünün yüksek olması (genellikle kalıtsal etkenlerle ortaya çıkar)
  • Kalp krizi, kalp yetmezliği
  • 4 km üzerinde gerçekleşen yüksek irtifalı uçuşlar
  • Östrojen tedavisi almak veya doğum kontrol hapı kullanmak
  • Nadiren kanser
  • Polisitemi vera: Aşırı kan hücresi üretimi
4) Risk Faktörleri
  • Ailesinde venöz yetmezlik çeken biri olan kişiler bu soruna daha yatkın olabilirler.
  • Uzun boylu kişiler de daha büyük risk altındadır.

Venöz Yetmezliği Tedavisi

1) Kompresyon Çorabı Giyin

Kompresyon (varis) çorabı, uyguladığı gerilim sayesinde bacak damarlarını destekler, kan akışını hızlandırır ve göllenmesini önler. Ayrıca;

  • Çok uzun süre oturmayın veya ayakta kalmayın. Ayaktayken veya otururken bacaklarınızı hareket ettirin. Ufak hareketler bile çok yardımcı olacaktır.
  • Bulduğunuz her fırsatta uzanıp bacaklarınızı kalp seviyenizden yukarı kaldırın.
  • İdeal kiloda olun.
  • Sigaradan uzak durun, damarlarınızın hasar görmesine yol açmayın.
2) Masaj yaptırın

Bacaklarınıza masaj yaptırmak kan dolaşımını hızlandıracak, göllenen kanın ilerlemesini sağlayacaktır. Ayrıca;

  • Bol bol egzersiz yapmalısınız.
  • Kan dolaşımının iyileşmesi için bol bol kafeinsiz ve alkolsüz içecek tüketmelisiniz.
  • Akupunktur tedavilerini deneyebilirsiniz.
  • Yabanmersini, çobanpüskülü, atkestanesi, üzüm ve kokulu yoncanın venöz yetmezlik vakalarına iyi geldiğini gösteren çalışmalar mevcuttur.
3) Skleroterapi

Bu tedavide venöz yetmezlik çeken damara tuzlu su veya kimyasal şırınga edilir. Bu sayede damar sertleşir, iner ve gözden kaybolur.

4) Cerrahi Müdahale

Venöz ablasyon: Kapakçıkları ve duvarları çok hasar görmüş damarların kapatılması ameliyatıdır. Operasyon esnasında damar içine girilir, ısıl işlem kullanılarak damar kapakçığı kapatılır. Vücut işlevsiz hale gelen damarı zamanla yok eder, sağlıklı damar alternatifleri oluşturur. En sık kullanılan teknik endovenöz lazer ablasyon’dur.

Damarın alınması: Geleneksel cerrahide uygulanır; venöz yetmezlik çeken damar, iki ucundan yapılan ufak kesiklerle vücut dışına alınır.

Baypas: Kanın akış rotasını hasarlı damardan alıp sağlıklı damara yönlendirme operasyonudur. Bu amaç için sentetik (yapay) graftlar da kullanılabilir, vücudun başka bir bölgesinden alınan sağlıklı damarlar da kullanılabilir.

Not: Bazı hafif vakalarda ufak bir kesikten girilerek damar kapakçıklarının onarımı da söz konusu olabilmektedir.

5) Anjiyoplasti ve Stent

Daralmış veya tıkanmış damarları açma operasyonudur. Anjiyoplastide damar duvarına içeriden baskı yaparak damarı açması için küçük medikal balonlar kullanılır. Sonrasında ise vücutta kalacak metal örgülerle (stent) damarın geri kapanması önlenir.

İlk yorumu sen yaz

Tüm yorumları göster

Yorum yaz