Yaşlıların Neden Daha Fazla Uykuya İhtiyacı Vardır?

Yaşlıların Neden Daha Fazla Uykuya İhtiyacı Vardır?

Pek çok yaşlı insan gece uykusunda dinlenememe ve uykuya dalamama şikayetlerinde bulunmaktadır. Yapılan çalışmaların çoğu davranış terapisinin ilaçlara oranlar daha tercih edilebilir olduğunu göstermiştir. Bu ilaçların bulantı gibi istenmeyen yan etkileri olabilmektedir. Eğer siz ya da bir tanıdığınız uyku sorunu çekiyor ise doktorla konuşun. Nedene bağlı olarak yaşam tarzı değişiklikleri ya da ilaçlardan yaralanabilirsiniz.

Yaşlılarda Uyku Sorunları

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Endişelenmeli miyim?

Uyku bozuklukları yaşlılarda adil bir şekilde daha yaygındır. İnsanlar yaşlandıkça uyku düzenleri ve alışkanlıkları değişir.

Ne Yapmalıyım?

Eğer 20 dakika içerisinde uykuya dalmada zorluk yaşıyorsanız yataktan çıkıp tekrar gitmeden önce bir şeyler yapmayı düşünebilirsiniz. Uykuya dalmak için kendinizi zorlamak işinizi zorlaştırabilir.

Neye Dikkat Etmeliyim?

Reçetesiz ilaç kullanmadan önce doktorunuz ile konuşun. Diğer ilaçlarınız ile olumsuz etkileşimde bulunabilirler.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Nöroloji (Beyin ve Sinir Hastalıkları) bölümüne gidilir.

Yaşlılarda Uyku Sorunları

Uyku bozuklukları yaşlılarda adil bir şekilde daha yaygındır. İnsanlar yaşlandıkça uyku düzenleri ve alışkanlıkları değişir.

Bunun sonucu olarak:

  • Uykuya dalmada zorluk
  • Daha az uyumak
  • Geceleri ya da sabahın erken saatlerinde uyanmak
  • Daha az kaliteli uyku almak

Bu durumlar gün içerisinde uykuya dalma ve gün içi yorgunluğa neden olabilir.

Yaşlılarda Uyku Bozukluğu Nedenleri

Uyku Sorunları Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhisi koyabilmek için doktorunuz belirtileriniz hakkında sorular sorar ve fiziksel muayene yapar. Bunun amacı altında yatan sorunları tespit etmektir. Doktorunuz uyku düzeniniz hakkında daha fazla bilgi edinebilmek için iki hafta boyunca uyku günlüğü doldurmanızı isteyebilir.

Eğer doktorunuz birincil uyku sorununuz olduğunu düşünürse sizi polisomnograma ya da uyku incelemesine yönlendirebilir.

Uyku İncelemesi

Uyku incelemesi genel olarak bir gece uyku laboratuvarında gerçekleştirilir. Evde olduğu gibi uyuyabilmeniz gerekmektedir. Teknisyen sizi gözlemleyebilmek için sensörler yerleştirir.

Gözlemlenen şeyler:

  • Vücut hareketleri
  • Nefes
  • Horlama ya da diğer sesler
  • Kalp atışı
  • Beyin aktivitesi

Ayrıca oksijen seviyenizi kontrol etmek için parmak cihaz kullanılabilir.

Teknisyen odada bulunan bir kamera aracılığıyla sizi izleyecektir. Eğer yardıma ihtiyacınız olursa onlarla konuşabilirsiniz. Uyku sırasında bir cihaz düzenli olarak sizin bilgilerinizi bir grafikte tutacaktır. Doktorunuz bu grafik ile uyku sorununuz olup olmadığını belirler.

Terapi Uyku Sorunlarına Nasıl Yardımcı Olur?

Yaşlı yetişkinler için ilk önce farmakolojik olmayan terapiler öneriler. Bunun neden yaşlıların zaten başka ilaçlar kullanıyor olmasıdır.

Terapiler 6 haftadan uzun sürebilir ve buna uyku eğitimi, uyarıcı kontrolü ve yatak kısıtlamaları da dahil olabilir.

Rastgele kontrollü denemeler bilişsel davranış terapisinin (CBT) insomnia ve uyku kalitesini olumlu olarak etkilediği gözlemlenmiştir. Bu denemeler CBT’nin uykuya geçişten daha çok uyku kalitesini hedef alması nedeniyle daha etkili olduğunu ortaya koymuştur.

İyi uyku alışkanlıkları edinme yolları:

  • Her gün aynı saatte yatağa girmek ve uyanmak
  • Yatağı sadece uyku ve seks için kullanmak, başka aktiviteler olmadan
  • Uyumadan önce kitap okumak
  • Yatağa girmeden önce parlak ışıktan kaçınmak
  • Rahatlatıcı ve yatıştırıcı yatak odası oluşturmak
  • Şekerlemelerden kaçınmak

Yaşlılarda uyku sorunlarını kontrol altına alabilmek için:

  • Yatağa girmeden önce sıvı alımını kısıtlayın
  • Kafein ve alkolden kaçının
  • Uykudan 3-4 saat önce yemek
  • Düzenli egzersiz, yatak öncesi olmayacak
  • Ilık bir duş ile rahatlamak

Eğer bu değişiklikler yeterli olmazsa doktorunuz ilaç önerebilir.

Uyku Sorunlarına Yardım Eden İlaçlar

Eğer uykunuza müdahale eden başka alt sorunlar varsa doktorunuz ilaç verebilir. İlaçlar iyi uyku alışkanlıklarının önüne geçmemelidir.

Melatonin

Melatonin, uykuya daha hızlı dalmayı ve uyuma-uyanma döngüsünü iyileştiren sentetik bir hormondur. Mayo Klinikleri eğer insomnianız varsa birkaç ay boyunca yatağa girmeden 2 saat önce 0,1 ile 5 mg arasında alınmasını tavsiye etmektedir. Ancak melatonin uyku kalitesini yükseltmez.

Uyku Hapları ve Yan Etkileri

Uyku ilaçları özellikle iyi uyku alışkanlıklarını tamamlayıcı olarak kullanılırsa uyku sorunlarının belirtilerini engellemek için çok iyidir. Doktorunuz insomnianız bağlı olarak size en iyi gelecek ilacı ve kullanım sürenizi belirleyecektir.

Uyku ilaçlarının sadece kısa süreli alınmaları tavsiye edilmektedir. Bunun anlamı Benzodiazepin ilaçları 2-3 hafta Benzodiazepin olmayanlar ile 6-8 hafta kullanılmalıdır.

Uyku ilaçlarının iyi etkileri:

  • Uyku döngüsünü kısa sürede düzenlemek için etkilidir
  • İyi bir gece uykusu için yardım eder
  • Çok düşük yoksunluk belirtilerine neden olur

Uyku İlaçlarının yan etkileri:

  • Uyku sırasında düşme riskini arttırabilir
  • Uykuda araba kullanma gibi uyku sorunlarına neden olabilir
  • Uzun vadede bağlılık oluşturabilir

Uzun vadede uyku ilaçları, özellikle yaşlılarda, karmaşıklıklara yol açabilir:

  • Baş ağrıları
  • Baş dönmesi
  • Bulantı
  • Yorgunluk
  • Uyku sersemliği
Uyku ilacı alırken alkol kullanmaktan kaçının.
  • Diğer Medikal Tedaviler
  • Devamlı pozitif hava yolu basıncı, uyku apnesi için
  • Antidepresanlar, insomnia için
  • Dopamin, periyodik uzuv hareketi bozukluğu için
  • Demir takviyesi, huzursuz bacak sendromu için

Uyku çözümlerine reçetesiz olan Antihistaminler de dahildir, uyku sersemliğine neden olur. Ancak antihistaminlere olan bağışıklık 3 gün içerisinde oluşabilir.

Ne Yapabilirsiniz?

Yaşlı yetişkinlerde devamlı uyku sorunları depresyon ve düşme riski gibi sorunlara yol açabilir. Eğer uyku kalitesi ana sorun ise davranışsal terapi daha yararlı olabilir. Bunun anlamı uyku eğitimi, uyarıcı kontrolü ve yatak kısıtlamaları ile zaman içerisinde iyi uyku alışkanlıkları geliştirilebilir. Değişiklikleri hissetmek 6 haftayı bulabilir.

Kaynak: https://www.healthline.com

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...