Yaşlılık mı Yoksa KOAH mı?

Yaşlılık mı Yoksa KOAH mı?

Solunum sistemi, nefes alıp verdikçe oksijeni alıp karbondioksiti atan bir grup organdan oluşur. Nefes aldığınızda, oksijen bakımından zengin hava akciğerlerinizde bulunan minik tüplere doğru ilerler. Bu tüplere, solunum yolu ya da bronşlar denmektedir. Bu tüpler, bronşiollar olarak da bilinen çok sayıda daha ince ve minik kola ayrılmaktadır. Bronşiolların sonunda alveol denilen küçük ve yuvarlak hava kesecikleri bulunur. Bu keseciklerin etrafında da küçük kılcal damarlar vardır. Hava alveollere girdiğinde oksijen kılcal damarlara doğru ilerleyerek kan akışına karışır. Bu sırada, karbon dioksit kılcal damarlardan alveollere doğru ilerler. Böylece nefesinizi verirken karbondioksiti vücudunuzdan atabilirsiniz.

KOAH Kısaca

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

  • Dikkat
  • Normal
Endişelenmeli miyim?

KOAH, uzun vadeli bir akciğer hastalığıdır. İki hastalıktan oluşur; amfizem ve bronşit. Uzun süren öksürükler bu hastalığın bir belirtisidir.

Neye Dikkat Etmeliyim?

Sigara KOAH hastalığı ile riskleri artırmaktadır bu alışkanlığınızdan vazgeçmek büyük bir adım olacaktır.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

KOAH hastalığı için Göğüs Hastalıkları bölümüne başvurulmalıdır.

Yaşlanmanın Solunum Sistemi Üzerindeki Etkisi

Solunum sisteminizde siz yaşlandıkça yaşlanır ve bazen bu durum solunum sisteminin fonksiyonunun zamanla azalmasına neden olur. Vücudunuzdaki diğer kaslara benzer bir şekilde nefes alıp vermenizi destekleyen kaslar da yaşlılıkla zayıflar. Bu kasların zayıflaması yeterli havayı solumanıza engel olur. Bunun sonucunda ise özellikle hastayken veya ağrınız varsa daha yüzeysel bir şekilde nefes alıp vermeye başlarsınız. Yaşlandıkça akciğerleriniz daha da sertleşerek kolayca genişleyememeye ve büzülememeye başlar. Bu durum ise nefes almayı çok daha zorlaştıracaktır. Ayrıca, sinir sisteminde oluşan bazı değişiklikler de öksürmenin etkisini götürür. Akciğerlerinizdeki mukusu öksürerek temizleyemediğinizde mukus, solunum yolunuzda birikir.

Yaşla alakalı tüm bu değişiklikler, zatürre ve grip gibi solunum yolu enfeksiyonlarına karşı hassasiyete neden olur. Egzersiz sırasında dayanıklılığınızın azaldığını ya da koşu veya bisiklet gibi yoğun egzersizleri yapamadığınızı fark edebilirsiniz. Ancak yaşlanıyor olsanız bile normal aktivitelerinizi zorlanmadan sürdürebiliyor olmanız gerekir.

Sağlıklı kişilerde, yaşla alakalı bu sorunlar nadiren belirtilere yol açarlar. Daha önemlisi, özellikle sigaranın yıkıcı etkileri söz konusuysa akciğerlerde görülen yaşla alakalı değişiklikler kalp ve akciğer hastalıklarını etkileyebilir.

Sadece Yaş Etkilemediğinde

Nefes alış verişinizle ilgili sürekli öksürme ya da hırıltılı solunum gibi daha ciddi sorunlar yaşıyorsanız kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olarak bilinen hastalığa sahip olabilirsiniz. KOAH, amfizem ve kronik bronşiti de kapsayan, ilerleyen akciğer hastalıklarının oluşturduğu bir gruptur. Bu duruma genellikle sigara içmek ya da sigara dumanına maruz kalmak neden olur. Ancak, hava kirliliği ve kimyasal duman gibi tahriş edici maddelere akciğerin uzun süre maruz kalması da KOAH’a neden olabilir. KOAH’sı olan kişilerin soluk borularına daha az hava girip çıktığı için nefes almak zorlaşabilir.

Bu durum şu nedenlerden ötürü yaşanabilir:

  • Akciğerler, soluk borusu ve hava kesesi elastikiyetini kaybetmiş olabilir.
  • Hava keselerinin arasındaki duvar tahrip olmuş olabilir.
  • Soluk borusunun duvarı kalınlaşmış ya da şişmiş olabilir.
  • Soluk borusu normalden daha fazla mukus üreterek soluk borusunda tıkanıklığın oluşmasına neden olabilir.
KOAH, keyif aldığınız fiziksel aktiviteleri ciddi anlamda kısıtlayabilir. Duş almak ya da evi temizlemek gibi günlük temel işlerinize bile engel olabilir.

KOAH’nın yaygın görülen belirtileri:

  • Çok fazla mukus üreten sürekli bir öksürük
  • Özellikle hareket sırasında nefes darlığı
  • Nefes alıp verirken hırıltılı sesler
  • Göğüste daralma
Bu belirtiler, yaşlanma sürecinin doğal kısmını oluşturmamaktadır. Bu yüzden, bu belirtileri yaşıyorsanız doktorunuzla görüşmeniz önemlidir. KOAH, ciddi komplikasyonlara neden olacağından en kısa sürede tedavi almanız gerekir. Hastalık ilerlediğinde belirtileriniz çok daha kötü bir hâl alır.

Şu belirtilerden birini ya da birden fazlasını görüyorsanız acil servise gitmelisiniz:

  • Konuşmakta ya da nefes almakta güçlük çekiyorsanız
  • Parmaklarınız ya da dudaklarınız morarıyorsa veya grileşiyorsa
  • Akılsal uyanıklık eksikliği varsa
  • Kalp atışı çok hızlandıysa

KOAH’nın ilk belirtileri ortaya çıktığında tedavi olmak hastalığın gidişatını ve hayat kalitenizi etkiler. KOAH’nın çaresi olmasa da daha iyi nefes almanızı ve daha aktif kalmanızı sağlayacak tedaviler vardır. KOAH’nın erken aşamalarında tedavi görmek, hastalığın ilerleyişini yavaşlatabilir.

KOAH’nın Teşhis Edilmesi

Doktorunuzu ziyaret ettiğinizde, doktorunuz size ilk olarak belirtilerinizi sorar ve fiziksel muayene yapar. Akciğerlerinizi görüntülemek için göğüs röntgeni veya tomografi isteyebilir. Bu görüntüleme testleri, KOAH’nın işaretçilerini göstererek, doktorunuzun belirtilerinize neden olan diğer hastalıkları elemesine yardımcı olur.

Çoğu vakada doktorlar KOAH’yı tespit etmek için spirometri testi yaparlar. Bu test sırasında, spirometreye bağlı ağızlığa mümkün olduğunca güçlü bir şekilde üflemeniz istenir. Bu cihaz, ciğerlerinizdeki havayı ne kadar hızlı çıkardığınıza ve soluduğunuz havanın ne kadarının çıkarılabildiğine bakar. Yaşlandıkça, akciğerlerinizden attığınız hava oranı azalır. Ancak, KOAH’nın varlığında verilen hava miktarı çok daha azdır. Doktorunuz bu farkı anlayacaktır.

Bazı durumlarda doktorunuz daha kapsamlı testler için sizi daha uzman bir doktora yönlendirebilir.

KOAH’nın Tedavisi

KOAH teşhisi konduysa, doktorunuz nefes almanıza yardımcı olacak ilaçlar verecektir.

Bu ilaçlar arasında şunlar bulunur:

  • Bronkodilatör
  • Kortikosteroidler
  • Antianksiyete ilaçları
  • Opioidler

Doktorunuz, tıbbi tedavinin yanı sıra hayat tarzınızda da bazı değişiklikler yapmanızı isteyebilir.

Bu değişiklikler arasında şunlar bulunur:

  • Sigarayı bırakmak
  • Pasif içiciliği önlemek
  • Sebze ve meyve gibi doğal yiyeceklerden oluşan bir diyeti benimsemek
  • Vitamin ve mineral takviyeleri almak
  • Haftanın en az üç günü düşük ya da orta yoğunluklu egzersizler yapmak

KOAH’nın ciddi olduğu durumlarda oksijen tedavisi ya da ameliyat gerekebilir.

KOAH genellikle 40 yaş üstünde görülür ama yaşlanmanın doğal bir sonucu değildir. KOAH belirtileri yaşıyorsanız hemen doktorunuzu aramalısınız. Hastalığın muhtemel belirtilerini görmezden gelmek tehlikeli olabileceği gibi gelecekte de sorun yaşamanıza neden olacaktır.

KOAH’nın bir tedavisi olmasa da belirtilerini mümkün olduğu kadar erken tedavi ederek hastalığın etkilerini azaltabilirsiniz. Yaşınızdan bağımsız olarak risk faktörlerini azaltarak hastalığın gidişatını düzeltebilirsiniz.

Soru: 

KOAH riskimi nasıl azaltabilirim?

Cevap:

KOAH riskinizi sigara içmeyerek ve pasif içiciliği önleyerek azaltabilirsiniz. Yaptığınız iş, kimyasallara maruz kalmanızı gerektiriyorsa solunum yolunu koruyucu ekipmanlar kullanın. Fırınlarda ve tekstil fabrikasında çalışmak ve maden işçiliği bu gibi işlere örnektir. İş Sağlığı ve Güvenliği kurallarına göre bu tür yerlerde solunum sistemini koruyucu ekipmanların kullanımı şarttır.

Kaynak: Healthline

Yorumlar (0)

Sonraki yazı yükleniyor...